تمام نکاتی که درباره رویکرد آموزشی والدورف باید بدانید!

این روزها رویکردهای نوین آموزشی بسیاری به دنیای آموزش و تدریس اضافه شده‌اند و این دنیا را تغییرات بسیاری داده‌اند. اگر سری به مدارس بزنید، این تغییرات را به خوبی احساس می‌کنند. خصوصا مدارس ابتدائی، این روزها ساختاری بسیار متفاوت از قبل گرفته‌اند و بیشتر به سمت دانش‌آموز محور شدن به پیش رفته‌اند. 

یکی از رویکردهای آموزشی بسیار محبوب در دنیای امروز، رویکرد آموزشی والدورف است. این رویکرد با داشتن ویژگی‌های خاص خود و اهدافی که به دنبال این ویژگی‌ها برای خود تعریف کرده است، مخاطبان بسیاری را به سمت خود کشانده است. همین موضوع سبب شد تا درباره این رویکرد به توضیحاتی بپردازیم. در این مقاله قرار است تا به این رویکرد پرداخته و نکاتی را درباره آن بیان کنیم. نکاتی که با استفاده از آن، بتوان آشنایی لازم را با این رویکرد به دست آورد و انتخاب خوب و مناسبی را برای ادامه مسیر تدریس داشت.

رویکرد آموزشی دانش‌آموز محور والدورف
یکی از رویکردهای آموزشی بسیار محبوب در دنیای امروز، رویکرد آموزشی والدورف است.

معرفی اولیه رویکرد آموزشی والدورف

رویکرد آموزشی والدورف یک جنبش مدرسه‌ای مستقل در سراسر جهان است که تقریباً 100 سال پیش توسط فیلسوف اتریشی و مصلح اجتماعی، رودولف اشتاینر ایجاد شد. امروزه آموزش والدورف در سراسر جهان با حدود 1000 مدرسه و نزدیک به 2000 برنامه اولیه دوران کودکی در بیش از 60 کشور جهان ارائه شده است. در آموزش والدورف، فرایند یادگیری اساساً سه گانه است. سر، قلب و دست‌ها را با فکر کردن، احساس کردن و انجام دادن درگیر می‌کند. این موضوع اصل و پایه رویکرد آموزشی والدورف است که معلمان این رویکرد از آن استفاده می‌کنند. با استفاده از این اصول، برای پرورش و مشارکت هر کودک، برنامه مشخصی را ارائه می‌کنند تا بتوان به نتایج دلخواه و اهداف این رویکرد رسید.

استفاده از اصول رویکرد آموزشی والدورف برای پرورش کودکان
با استفاده از این اصول، برای پرورش و مشارکت هر کودک، برنامه مشخصی را ارائه می‌کنند تا بتوان به نتایج دلخواه و اهداف این رویکرد رسید.

مبانی رویکرد آموزشی والدورف

رویکرد آموزشی والدورف با این فرض آغاز می‌شود که دوران کودکی شامل سه مرحله مجزا است که هرکدام حدود هفت سال است. تولد تا هفت سالگی (اوایل کودکی)، 7 تا 14 سالگی (اواسط کودکی) و 14 تا 21 سالگی (نوجوانی). در هر مرحله، احساسی که کودکان نسبت به جهان دارند و به آن‌ نزدیک می‌شوند را شکل می‌دهد. در واقع از نظر فکری، احساسی، جسمی و روحی این احساسات مورد بررسی قرار می‌گیرند که به نوبه خود شیوه یادگیری آن‌ها را شکل می‌دهد. مربیان والدورف معتقد هستند که برنامه‌های درسی و روش‌های تدریس باید متناسب با این مراحل رشدی باشد که هر یک با تکامل دوران کودکی کامل می‌شود. هر مرحله را به طور مختصر در ادامه توضیح خواهیم داد.

  • ۱.دوران کودکی: با انجام دادن، اندام‌ها را توسعه دهید.

کودکان خردسال از بدو تولد تا هفت سالگی عمدتا از طریق حواس خود زندگی می‌کنند و از طریق تقلید بهترین یادگیری را دارند. مربیان اولیه دوران کودکی والدورف که تلاش می‌کردند چهره‌هایی شایسته تقلید باشند، شکوفایی هر کودکی را پرورش می‌دهند و محیط‌های ملایم و در عین حال حسی را فراهم می‌آورند. در این مرحله معلمان، فعالیت و بازی‌های بسیاری را برای کودکان فراهم می‌کنند که کودک خردسال را به بررسی دنیای طبیعی، کشف روابط اجتماعی و افزایش ظرفیت‌های تخیل ترغیب می‌کند. این فعالیت‌ها پایه‌های اساسی برای رشد فکری، عاطفی و جسمی است.

  1. دوران کودکی میانه: قلب را از طریق تخیل توسعه دهید.

در سنین 7 تا 14 سالگی، کودکان از طریق درس‌هایی که احساسات آن‌ها را لمس کرده و نیروهای خلاق آن‌ها را زنده می کند، به بهترین نحو یاد می‌گیرند. برنامه درسی مدارس ابتدایی و کلاس‌های درسی والدورف با قصه‌ها، افسانه‌ها، حماسه‌های اساطیری و شرح حالات تکان دهنده شخصیت‌های تاریخی زنده است. معلمان ابتدایی رویکرد آموزشی والدورف، قصه گویی، نمایشنامه خوانی، حرکات موزون، هنرهای تجسمی و موسیقی را در کارهای روزانه خود ادغام می‌کنند و تجربیات بسیاری را برای کودک به ارمغان می‌آورند. تجربیاتی که می‌تواند در موضوعات مختلف تفکر، احساس و میل را در کودک زنده کند. در واقع معلمان این رویکرد آموزشی، نقشی موثر در کودکان دارند. نقشی که مشابه با نقش والدین است و می‌تواند کودکان را در مسیر یادگیری و رشد اخلاقی کمک بسیاری کند.

  1. نوجوانی: ذهن را از طریق تشخیص جهان پرورش دهید.

سنین 14 تا 21 سالگی نشان دهنده رشد عقل و همراه با آن، توانایی بررسی انتزاعی جهان و اعمال تشخیص، قضاوت و تفکر انتقادی است. دانش آموزان در مدارس با رویکرد آموزشی والدورف تحت آموزش معلمانی که در زمینه‌های خود متخصص هستند، استقلال بیشتری را در مسیر تحصیلی خود تجربه می‌کنند.

پرورش ابعاد مختلف رشدی در کودکان
مربیان والدورف معتقد هستند که برنامه‌های درسی و روش‌های تدریس باید متناسب با این مراحل رشدی باشد که هر یک با تکامل دوران کودکی کامل می‌شود.

مزایای رویکرد آموزشی والدورف

رویکرد آموزشی والدورف تا به امروز در بسیاری از مدارس مورد استفاده قرار گرفته است. نکته‌ای که به دلیل فواید و مزایای این رویکرد شکل گرفته است. فواید و مزایای این رویکرد، نکات بسیار مهمی هستند که از دل دلیل و هدف شکل گیری آن بیرون آمده‌اند. در صورتی که به دنبال انتخاب این رویکرد هستید، باید بدانید که این مزایا و ویژگی‌ها چه چیزهایی هستند. در ادامه به برخی از این مزایا اشاره خواهیم کرد.

  • کودکان از کودکی بدون عجله لذت می‌برند.

با استفاده از رویکرد آموزشی والدورف و در مدارسی که این رویکرد در حال تدریس و آموزش است، کودکانی را خواهید دید که از زندگی در لحظه لذت می‌برند، آن‌ها آزاد هستند در طبیعت کاوش کنند و در آن گشت و گذار کنند. به حس تعجب و تخیل خود پاسخ دهند و از عجایب این دنیا بهره ببرند. در دنیای هولناک ما، جایی که فشار آوردن به کودکان برای عجله یا عقب ماندن از دیگران، به یک امر عادی تبدیل شده است، آموزش والدورف دیدگاه دیگری را دارد. رویکرد آموزشی والدورف دوران کودکی را چیزی می‌داند که باید از آن لذت برد. با تحصیل آزادانه و بدون دغدغه! کودکان تحصیل کرده در رویکرد آموزشی والدورف از کودکی کامل و غنی برخوردار می‌شوند و تجربیات مورد نیاز خود را برای تبدیل شدن به افرادی سالم و خودآگاه به دست می‌آورند.

  • یادگیری عملی است و متناسب با سن است.

در رویکرد آموزشی والدورف، یادگیری یک فعالیت تجربی است. این امر بدون انجام برخی تجربیات ممکن نیست. در این رویکرد نکته مهم این است که کودکان را با هر تجربه‌ای در زمان مناسب رشد خود آشنا کنید. وقتی زمان آموزش شایستگی‌ها، کاربردها و چگونگی فناوری فرا می‌رسد، معلمان مدرسه والدورف این کار را انجام می‌دهند. دانش، خودآگاهی و مهارت‌های حل مسئله که کودکان در طی سال‌ها تحقیق و تجربه عملی به دست می‌آورند، برای آن‌ها به عنوان دانش‌آموزان و انسان‌ها بسیار مهم‌تر از هر چیزی است که می‌توانستند با نشستن روی صفحه نمایش بدست آورند.

  • مطالعه عمیق، تجربیات یادگیری را غنی می‌کند.

مزایای یادگیری بلوکی مدت‌ زیادی است که در رویکرد آموزشی والدورف شناخته شده است. در درس روزانه صبحگاهی یا اصلی، دانش آموزان رویکرد آموزشی والدورف تا دو ساعت روی یک موضوع تمرکز می‌کنند. موضوعی که هر ماه عوض می‌شود و تغییراتی را پیدا می‌کند. به این ترتیب دانش‌آموزان می‌توانند هر موضوع را از زوایای مختلف و متفاوتی نگاه کنند و از آن لذت ببرند! لذتی که می‌تواند به کودک برای درک موضوع و فهمیدن آن کمک بسیاری کند. به این ترتیب دانش آموزان یاد می‌گیرند که چگونه می‌توانند در آموزش خود نقش فعالی را ایفا کنند و اثر گذار باشند.

  • استعدادها کشف شده و پرورش می‌یابد.

معلمان در مدارس با رویکرد آموزشی والدورف تلاش می‌کنند، آنچه را که در هر دانش آموز وجود دارد، نشان دهند. البته آن‌ها مراقب هستند که بیش از حد بر یک ویژگی یا مهارت تأکید نکنند و دانش‌آموز را تک وجهی بار نیاورند. همه دانش آموزان ریاضی و علوم می‌خوانند و زبان‌های خارجی را یاد می‌گیرند. همه آن‌ها ساز می‌نوازند و در گروه آواز می‌خوانند. همه آن‌ها کاردستی یاد می‌گیرند و در کلاس‌های حرکتی شرکت می‌کنند. هدف رویکرد آموزشی والدورف این است که کودکان را در معرض طیف وسیعی از تجربیات قرار داده و علایق و قابلیت‌های زیادی را در درون آن‌ها ایجاد کند. این به نوبه خود منجر به متعادل شدن جوانان با اعتماد به نفس بالا در توانایی خود و به کارگیری مهارت‌های توسعه یافته در افراد می‌شود.

  • علاقه به یادگیری، دائمی می‌شود.

در کلاس‌های درسی با رویکرد آموزشی والدورف، آموزش با رقابت و نمرات آزمون اندازه گیری نمی‌شود. بلکه آموزش سفری دائمی است که معلم و دانش‌آموز همراه هم می‌شوند و با هم به پیش می‌روند. در این رویکرد آموزشی، به علاقه طبیعی کودک در جهان پاسخ داده می‌شود و او به دنبال پیدا کردن جواب سوال‌های خود می‌رود. در مدارسی که با رویکرد آموزشی والدورف به پیش می‌روند، عموما برنامه درسی تلفیقی و بین رشته‌ای است. درواقع از تمام رشته‌های مختلف در تدریس‌های این مدارس استفاده می‌شود و آموزش منحصر به یک درس و رشته خاص نمی‌شود. در این بین، از رشته‌های هنری و کاربردی نیز به طور خاص در این مدارس استفاده می‌شود اما باید بدانید که این مدارس،مدرسه هنر یا هنرستان نیستند! البته بسیاری از فارغ التحصیلان مدارس با رویکرد آموزشی والدورف، به سمت هنر و رشته‌های هنری گرایش پیدا می‌کنند و در این رشته‌ها به انتخاب شغل می‌پردازند. علاقه‌ای که طی سال‌های تحصیل در این مدارس کشف شده و رشد پیدا می‌کند.

مطالعه عمیق و ایجاد علاقه به یادگیری
فواید و مزایای این رویکرد، نکات بسیار مهمی هستند که از دل دلیل و هدف شکل گیری آن بیرون آمده‌اند.

نقش اصلی یک معلم در رویکرد آموزشی والدورف

در حالی که آموزش والدورف کودکان را در مرکز آموزش خود قرار می‌دهد و رویکردی دانش‌آموز محور است، اما معلم نیز در این مدارس نقش مهم و اساسی را ایفا می‌کند. در مدارس با رویکرد آموزشی والدورف، معلم به عنوان تکیه گاه فرایند آموزشی است و نقش مهمی را به همراه دارد. فردی که تدریس در مدرسه والدورف را انتخاب می‌کند، در واقع این نقش و مسئولیت مهم را پذیرفته است. نقشی که به عنوان یک راهنما شروع به کار می‌کند و رشد بسیاری را برای دانش‌آموزان به همراه می‌آورد.

نقش معلم در رویکرد آموزشی والدورف
در مدارس با رویکرد آموزشی والدورف، معلم به عنوان تکیه گاه فرایند آموزشی است

منشاء شکل گیری رویکرد آموزشی والدورف

در سال 1919، امیل مولت، صاحب کارخانه سیگار والدورف-آستوریا در اشتوتگارت آلمان، به دنبال ایجاد مدرسه‌ای برای فرزندان کارکنان خود بود. مولت به دنبال برنامه‌ای درسی بود که نه تنها نیازهای فکری کودکان را برآورده کند، بلکه با ذات معنوی و انسانیت آن‌ها نیز صحبت کند. این افکار سبب شد تا تصمیم بگیرد که پس از جنگ جهانی دوم خود را شکوفا کند. مولت برای توسعه این آموزش، به رودلف اشتاینر روی آورد. اشتاینر با شرایطی این وظیفه را پذیرفت و کار خود را شروع کرد. این شرایط عبارت‌اند از: خودگردان بودن، داشتن غنای هنری و فرهنگی، جامع بودن مدارس به صورتی که به رشته‌های تحصیلی جداگانه تقسیم نشود و تمام کودکان، با هر جنسیت و شغل و منصبی بتوانند در آن حضور داشته باشند.

اشتاینر اصرار داشت که معلمان مدرسه خود نیازهای رشد کودکان را درک کرده و به آن‌ها پاسخ می‌دهند. او معتقد بود که نتیجه این عملکرد، جوانانی خواهند بود که متفکران مستقل و حل کننده مشکلات بوده و قادر هستند به طور خلاقانه با چالش‌های زمان خود مقابله کنند. این روحیه فراگیر، آینده نگرانه، ایده‌آل گرایی، تعهد و تعامل با جهان ویژگی‌های رویکرد آموزشی والدورف از گذشته تا به امروز هستند.

شرایط مورد نظر رویکرد آموزشی والدورف
خودگردان بودن، داشتن غنای هنری و فرهنگی، جامع بودن مدارس به صورتی که به رشته‌های تحصیلی جداگانه تقسیم نشود و تمام کودکان، با هر جنسیت و شغل و منصبی بتوانند در آن حضور داشته باشند، از شرایط مدنظر این رویکرد است.

خلاصه نکات پایانی

اگر به دنبال آشنا شدن با انواع رویکردهای آموزشی موجود در دنیای آموزش و تدریس هستید، باید بدانید که این رویکردها هریک دارای ویژگی‌های خاص خود است. ویژگی‌هایی که آن‌ها را از دیگر رویکردها مجزا و متفاوت می‌کند. به همین دلیل لازم است تا درباره هریک از این رویکردها به طور مفصل اطلاعاتی را کسب کنید. اطلاعاتی که به شما کمک می‌کند تا بتوانید انتخاب بهتری را ربرای رویکرد مورد نظر خود داشته باشید.

از این رو، در این مقاله یکی از رویکردهای آموزشی دانش‌آموز محور را مورد بحث و بررسی قرار دادیم. رویکردی با ویژگی‌های بسیار منحصر به فرد و خاص که می‌تواند برای دانش‌آموزان بسیاری اثرگذار باشد. رویکرد آموزشی والدورف، رویکرد مورد نظر ما در این مقاله بود که به طور مفصل و جزئی، به تمام نکات آن پرداختیم. رویکردی مبتنی بر سه مرحله، که در هریک شرایطی را به توضیح گذاشتیم. در ادامه نیز به مزایا و فواید این رویکرد آموزشی پرداختیم و به طور کامل و جامع، درباره این موارد صحبت کردیم.

امید است تا به اینجا، مقاله را همراهی کرده باشید و اکنون توانسته باشید اطلاعات کامل و جامعی را درباره این رویکرد به دست آورید. اطلاعاتی که بتواند به شما کمک کند تا از این رویکرد استفاده خوبی را ببرید و بتوانید انتخاب مناسبی را برای تدریس و آموزش خود داشته باشید.

پیشنهاد اسباب بازی

منابع مورد استفاده:

0 0 رای
نظر به نوشته
guest
0 نظرات
Inline Feedbacks
دیدگاه ها