چگونه مسئولیت پذیری را در کودکان تقویت کنیم؟

مسئولیت

همه ما می‌دانیم که یادگیری کودکان از خانه آغاز می‌شود. کودکان یادگیری را از والدین‌شان و در خانه شروع می‌کنند. در کارهایی ساده مانند، غذا خوردن، راه رفتن و غیره والدین و افراد حاضر در خانه نقش بسیار مهمی دارند.
فرایند یادگیری همانگونه که برای کودکان ادامه‌دار است برای والدین نیز سیری مستمر دارد؛ چراکه روش آموزش کودک شما با سن، بلوغ و شرایط او تغییر می‌کند.
وظایف والدین در قبال فرزندان‌شان تنها شامل آموزش مسئولیت پذیری و انجام کارهای محوله نیست؛ بلکه والدین وظیفه دارند تا با تربیت صحیح، شهروندی مسئول و انسانی درستکار را تحویل جامعه دهند.
در اینجا به چندین روش آموزش مسئولیت پذیری به کودکان رسیدگی می‌کنیم؛ اما گفتنی‌ست همه این روش‌ها بستگی به سن، میزان بلوغ، محیط و شرایط کودک شما دارد.
جهت سهولت بررسی فرزندان را از نظر سنی به چهار دسته تقسیم کرده‌ایم:

  1. کودکان زیر ۳ سال
  2. پیش دبستان و سال‌‌های آغازین دبستان (۳ تا ۸ سال)
  3. سال‌های پایانی دبستان (۹ الی ۱۲ سال)
  4. نوجوانان (۱۳ الی ۱۸ سال)

کودکان زیر ۳ سال

از زمانی که کودک متولد می‌شود به محبت و توجه تمام وقت نیاز دارد. او نمی‌تواند به تنهایی کاری را انجام دهد و فقط با نشان دادن عکس العمل به افراد و محیط اطراف یاد می‌گیرد.
کودک از سن یک ‌سالگی به بعد باید قادر باشد فعالیت‌های زیر را انجام دهد:

      • به تنهایی بایستد و حتی چند قدمی راه برود.
      • صفحات کتاب یا مجلات را ورق بزند.
      • با پدر یا مادرش در پوشیدن لباس‌هایش همکاری کند.
      • قاشق و یا چنگال را به دست بگیرد و با بازی غذا بخورد.
      • فریاد بزند.
      • هنگام سلام یا خدافظی کردن بای‌بای کند.

پیش دبستانی و سال‌‌های آغازین دبستان (۳ تا ۸ سال)

هنگامی که کودک به سن ۳ سالگی نزدیک می‌شود، تغییرات زیادی در او نمایان می‌شود و به سمت رشد و پویایی حرکت می‌کند. در این مرحله برای آموزش مسئولیت به کودکان می‌توانید موارد زیر را اعمال کنید:

        • کارهای ساده‌ی روزمره مانند: نحوه غذا خوردن، مسواک زدن، لباس پوشیدن را به او آموزش دهید.
        • آموزش‎های مربوط به بهداشت و مراقبت از بدن را به کودک یاد دهید، چراکه در آینده بر رفتار‌های فردی او تأثیر گذار خواهد بود.
        • زمان بندی فعالیت‌ها را برای او شرح دهید، مثلا اینکه پس از بیدار شدن از خواب چه کارهایی را باید انجام دهد (مطالعه، بازی و غیره).
        • برقراری ارتباط سالم با کودک نیز یکی از الزامات تربیتی می‌باشد. کودک باید در مورد اطرافیان، مشکلات، مسائل و پرسش هایش سوال کند.
        • اطمینان حاصل کنید که کودک شاهد مکالمات و مشاجرات بزرگسالان نیست؛ زیرا این امر آسیب پذیری کودک را بالا می برد و بر روان او تأثیر منفی می‌گذارد.

در این رده سنی کودکان نه تنها چیزهای بسیاری را یاد می‌گیرند، بلکه سعی می‌کنند که آن‌ها را به تنهایی انجام دهند. حتی برخی از کودکان در صورتیکه به آن‌ها این اجازه داده شود، یاد می‌گیرند تا مستقلاً غذا بخورند. البته که باید آموزش‌های لازم به آن‌ها داده شود و اشتباهات‌شان اصلاح گردد. آن‌ها کارهای دیگری را نیز در این سن باید یاد بگیرند، مانند: بستن بند کفش و پوشیدن لباس به تنهایی.
اغلب والدین درباره اشتباهات فرزندان خود نگرانند؛ برای مثال دائما سعی دارند تا خودشان با قاشق در دهان فرزندشان غذا بگذارند؛ در صورتیکه باید به فرزندان‌شان فرصت اشتباه بدهند و سعی کنند تا خطای او را اصلاح کنند. البته که اجازه دادن یا ندادن والدین بستگی به شرایط خود آن‌ها دارد.
بیشتر والدین فکر می‌کنند که کودکان حداکثر ممکن را در مدرسه می‌آموزند؛ درصورتیکه کاملا اشتباه است. البته گفتنی‌ست امروزه خیلی از مدارس والدین را آموزش می‌دهند تا بتوانند بر عملکرد فرزندشان تأثیر مثبت بگذارند.
مدارس به قدری درگیر جنبه‌های علمی و تجاری هستند که به ندرت پیش می‌آید تا زمانی را برای آموزش‌های فردی به کودکان اختصاص دهند. شما شخصاً باید روی این آموزش‌های فردی کودکان کار کنید. قطعا هیچ مدرسه‌ای به کودک شما نحوه صحیح لباس پوشیدن، پس انداز پول و چنین مواردی را آموزش نمی‌دهد. آموزه‌ها بسیار قبل از سن مدرسه و با یادگیری پذیرفتن مسئولیت‌ها در خانه شروع می‌شوند.
به یاد داشته باشید، کودکانی که از سنین پایین مسئولیت‌پذیری را یاد گرفته‌اند، در سنین بالاتر شهروندان، رهبران، مدیران و حتی والدین موفق تری بوده‌اند.

سال‌های پایانی دبستان (۹ الی ۱۲ سال)

در این سن فرزند شما باید بتواند به تنهایی کارهای خود را انجام دهد و در کنار آن در فعالیت‌های روزمره نیز به شما کمک کند؛ مثلا باید قادر باشد که به تنهایی تکالیف مدرسه خود را انجام دهد و وسایلش را برای روز بعد آماده کند. علاوه بر آن کودک باید در کارهای کوچکی مانند استقبال از مهمانان، کار با ابزارآلات بی خطر مانند پیچ گوشتی، مرتب کردن کتاب‌ها و چنین فعالیت‌هایی همکاری کند.
برخی والدین، کودک را به خاطر رفتاری که از او سر می‌زند، سرزنش می‌کنند. درصورتیکه کودکان حاصل تربیت خوب یا بد والدین هستند؛ بنابراین با تمرکز بر نقاط قوت کودک به نتیجه بهتری دست خواهید یافت.
از نکات زیر برای آموزش مسئولیت پذیری در کودکان این رده سنی استفاده کنید:

باید‌ها و نباید‌ها

          • الگو شوید؛ برای مثال اگر به او می‌گویید که خوراکی‌های ناسالم نخورد، خودتان نیز باید از این قضیه پیروی کنید.
          • بایدها و نبایدها باید به طور شفاف مشخص شده باشند؛ اما اگر کودک دچار سردرگمی شد، او را تشویق کنید که با خیالی آسوده به صحبت کردن با شما بپردازد. اشتباهات کوچک می‌توانند به راحتی با یک هشدار ساده برای همیشه از بین بروند و تکرار نشوند.
          • اکثر والدین این عادت قدیمی را دارند که برای انجام بعضی اشتباهات کودک را تنبیه می‌کنند. این کار درصورتی باید انجام شود که کودک به قصد کار اشتباهی را انجام داده باشد. شما باید در نهایت مهربانی، منظور خود را به کودک بفهمانید تا او نیز در آینده قدردان این عطوفت شما باشد.

ملایمت

ملایمت و عطوفت بیش از حد با وجود سوءرفتارهای کودک یقینا شما را به دردسر خواهد انداخت. گرچه سوءرفتارهای کوچک موردی ندارند اما دیر یا زود کودک با خود فکر می‌کند که رفتار اشتباهی که از او سر می‌زند، درست است.

دخیل کردن کودک در کارها

            • کودکان در این سن باید تشویق به انجام کارهایی مانند تمیز کردن، کارهای کوچک آشپزخانه‌ای، شستن، آبیاری گیاهان و این قبیل فعالیت‌ها شوند. شما همچنین می‌توانید از کودک خود درخواست کنید که در چیدن میز غذا به شما کمک کند و پس از آن ظرف غذای خودش را بشوید. علاوه بر فعالیت‌های فوق، باید کودک را برای عملکرد خوب در مدرسه، ورزش و فوق برنامه‌ها تشویق کنید.
            • از مقایسه کردن کودک خود با دیگر کودکان به شدت اجتناب کنید.
            • هنگامی که دو یا چند فرزند دارید با آنها به‌طور یکسان رفتار کنید و آنان را در کارهایی که در انجام آنها مهارت بیشتری دارند، تشویق کنید؛ خواه درس، ورزش یا استعداد خاص دیگری باشد. زیرا در بین والدین تفکر اشتباهی که رایج است، این است که فرزندی که نمره بهتری می‌گیرد، موفق تر از سایرین است. موفقیت در زندگی صرفا در مورد عملکرد تحصیلی نیست-به یاد داشته باشید بسیاری از افرادی که دارای مدارک بالا مانند دکتری و کارشناسی ارشد هستند برای کسانی مانند “بیل گیتس” و “مایکل دل” کار می‌‌کنند.

ارزش‌ها و نظم و انضباط (دیسیپلین)

ارزش‌‌ها و نظم ‌و‌ انضباط باید از طریق داستان‌ها، به اشتراک گذاشتن تجربیات و اتفاقات فهمانده شوند. اینکه به کودک بفهمانیم که خیرخواه او هستیم اهمیت بسیاری دارد. این به کودک می‌فهماند که وقتی به او “نه” می‌گوییم تنها برای صلاح اوست. همچنین باید دیسیپلین خاصی را در نظر بگیرید اما در نظر داشته باشید که خانه شبیه حکومت نظامی نشود! برای مثال، فعالیت‌ها را اولویت بندی کنید؛ مثلا: درس خواندن، بازی، ورزش، مطالعه آزاد و فعالیت‌های اجتماعی همگی باید در زمان خود انجام شوند.

آموزش اکتشافی

              • در این سن کودکان می‌خواهند تا چیزهای جدیدی را کشف و تجربه کنند، مانند اردو رفتن با مدرسه و دوستان، شرکت در فعالیت‌های ورزشی و غیره. آنها را تشویق کنید تا علایق خود را پیدا کنند اما اطمینان حاصل کنید که در جمعی مناسب و تحت نظارت بزرگسالان قرار دارند.
              • مبلغی پول به کودک اختصاص دهید تا ببینید که پول خود را چگونه و در چه مواقعی خرج می‌کند.

نوجوانان (۱۳ الی ۱۸ سال)

مسئولیت‌هایی که در این سن فرزند می‌تواند اداره کند بسیار بزرگتر از قبل است، زیرا او دیگر یک بچه مدرسه‌ای معمولی نیست، بلکه یک نوجوان رشد یافته است. این مرحله، مرحله‌ای حیاتی است زیرا بچه‌ها در حال تبدیل به بزرگسالان هستند. پس علاوه بر تغییرات بیولوژیکی، شاهد تغییرات روان شناختی زیادی نیز خواهید بود. با این حال، فرزندانی که با ارزش‌های خوب و تعاملات مثبت تربیت شده‌اند قطعا به خوبی شکل گرفته‌اند و در حوزه‌های مختلف نیز به خوبی عمل می‌کنند.
برخی از نکات مورد بحث در ارتباط با کودکان رده‌‍‌های سنی پایین‌تر نیز در نوجوانان کابرد دارد، اما تغییر کوچکی رخ داده است؛ اینکه کودک شما، دیگر “کودک” نیست. آن‌ها گاهی در اواخر نوجوانی خواهان استقلال هستند. ممکن است از عطوفت و دخالت شما خوششان نیاید. با این حال شما می‌توانید بدون ورود به حریم شخصی آن‌ها، با یکدیگر رابطه خوبی داشته باشید.

مسئولیت‌ها

در این سن بیشتر نوجوانان توان کافی برای انجام کارهایی که بزرگسالان نیز انجام می‌دهند را دارند؛ اما سعی کنید با آن‌ها ارتباطی برقرار کنید تا از سوءتفاهمات احتمالی جلوگیری شود.
حال شما می‌توانید مسئولیت‌های بزرگتری را به فرزندتان بسپارید، مانند: آشپزی، گذاشتن پول در بانک، پرداخت قبوض و غیره.
با این حال، این بدان معنی نیست که آن‌ها باید این کارها را روزمره انجام دهند و می‌توانند در زمان‌های خالی خود به شما کمک کنند.
قدردانی و تشویق نیز اهمیت بسیاری دارد. باید این حس را به آن‌ها بقبولانید که آنان نیز اعضای کلیدی خانواده هستند و حس مالکیت به خانواده را به آن‌ها تلقین کنید. هنگامی که حس مالکیت در ذهن آن‌ها شکل بگیرد، ناخودآگاه به شما در صرفه جویی در مخارج و روند زندگی کمک خواهند کرد.
اکثر مردم در مورد رهبری و کار گروهی سایرین صحبت می‌کنند اما در خانه خود حتی یک قدم هم برای آن برنمی‌دارند. یک خانواده باید مانند یک تیم برای رسیدن به اهداف مشترکشان با یکدیگر همکاری کنند. همکاری بیشتر بین اعضای خانواده می‌توانند سبب شود تا خانه به پایگاه شادی، رفاه و آرامش خیال تبدیل شود.

۱۰ نکته‌ی جامع که درباره تغذیه کودک باید بدانید

تغذیه

جای تعجبی نیست که والدین برای این که بدانند چه چیزی برای خوردن سالم است نیاز به کمک دارند و توصیه‌هایی که شده می‌توانند بدجور انسان را گیج کند.
خبر خوب این هست که شما برای تغذیه سالم کودکتان احتیاجی به مدرک تحصیلی ندارید. شما با دنبال کردن دستورالعمل‌هایی می‌توانید به غذای سالم و حفظ وزن سالم کودک خود کمک کنید.
در اینجا ۱۰ قانون کلیدی برای زندگی وجود دارد:

والدین خرید را کنترل کنند

شما تصمیم می‌گیرید که چه غذاها و خوراکی‌هایی بخرید و چه زمانی آن‌ها را سرو کنید. اگرچه کودکان خانواده خود را برای خوراکی‌هایی با ارزش غذایی پایین اذیت می‌کنند، والدین وظیفه دارند که بدانند چه مواد غذایی و خوراکی‌هایی را باید دائماً در منزل داشته باشند. کودکان چیزی را می‌خورند که در کابینت‌ها و یخچال پیدا کنند. اگر میان وعده مورد علاقه‌شان مغذی نیست می‌توانید هر از چند گاهی برایشان بخرید تا احساس محرومیت نکنند.

آزادی عمل

از بین تمامی غذاهایی که شما پیشنهاد می‌کنید، کودکان خود تصمیم می‌گیرند که چه چیزی را بخورند و چه چیزی را نخورند. کودکان باید حرف‌های خود را بزنند. برای وعده‌های اصلی و میان‌وعده‌ها برنامه‌ریزی داشته باشید. از بین غذاهایی که در مقابل آن‌ها قرار دارد، اجازه دهید هرکدام را که می‌خواهند به هرمقداری بخورند. شاید در ظاهر آزادی زیادی به آن‌ها داده باشید اما در نهایت آن‌ها مجبور به انتخاب از غذاهایی هستند که شما برای آن‌ها تدارک دیده‌اید.

در تمام کردن غذای داخل بشقاب سخت‌گیر نباشید

اجازه دهید کودک هروقت که از غذا خوردن خسته شد ظرف خود را کنار بگذارد. خیلی از والدین تأکید دارند تا کودک طرف غذای خود را کاملاً تمام کند اما اصرار آن‌ها وقتی که بدن کودک احساس سیری می‌کند بی‌فایده است. کودکان ناخودآگاه وقتی احساس سیری در آن‌ها شروع به نمایان شدن می‌کند از غذا خوردن دست می‌کشند.

از کودکی شروع کنید

عادت‌های غذایی کودکان از سن پایین شکل می‌گیرد؛ پس در انتخاب غذاها تنوع به خرج دهید. علاقه یا بیزاری کودکان به غذاها از زمان نوزادی آن‌ها آغاز می‌شود. ممکن است لازم باشد تا یک غذای جدید را چندین بار سرو کنید تا کودک آن را قبول کند. کودکان را اجبار به خوردن نکنید؛ فقط از آن‌ها بخواهید تا مقداری از آن را امتحان کنند. اگر فرزند بزرگ‌تر دارید از او بخواهید تا اول او مقداری از غذا را امتحان کند.

منو را در اختیار آن‌ها بگذارید

این تصور که کودکان فقط به هات‌داگ، پیتزا، پاستا و غذاهای پنیردار علاقه دارند اشتباه است. هنگامی‌که بیرون از خانه غذا می‌خورید به کودک اجازه دهید تا غذاهای جدید را امتحان کند. آن‌ها با انتخاب‌هایشان ممکن است شما را شگفت‌زده کنند. همچنین از آن‌ها بخواهید تا کمی از غذای شما امتحان کنند.

نوشیدنی‌های سالم را در دسترسی آن‌ها قرار دهید

نوشابه و سایر نوشیدنی‌های شیرین شده دیگر با شکر اضافه‌ای که دارند اشتهای کودکان را تغذیه سالم را کور می‌کنند. شیر و آب بهترین نوشیدنی برای بچه‌ها هستند. آبمیوه نیز اگر ۱۰۰% طبیعی باشد برای آن‌ها مناسب است؛ برای کودکان زیر ۶ سال تا روزی ۱۵۰ میلی‌لیتر آبمیوه طبیعی کافیست.

دسرها و شیرینی‌جات را در جایگاه خود قرار دهید

دسرها هر از گاهی خوب هستند اما آن‌ها را به دلیل اصلی خوردن غذای کودکان تبدیل نکنید. هنگامی که دسر جایزه غذا باشد کودکان به طور طبیعی ارزش بیشتری نسبت به غذای اصلی برای آن قائل خواهند بود.

تعادل در تغذیه

آنقدری به غذا بها ندهید تا کودکان در زمان استرس و فوران احساسات نیز به غذا خوردن روی بیاورند.

کودکان از شما الگوبرداری می‌کنند

برای کودکان‎تان الگو باشید و خودتان هم تغذیه سالم داشته باشید. هنگامیکه آن‌ها را برای سالم‌خوری تمرین می‌دهید سعی کنید تا بهترین الگوها را برای آن‌ها قرار دهید. میان وعده‌های سالم را به آن‌ها اختصاص دهید و هیچ وعده غذایی را حذف نکنید.

زمان تلویزیون و وسایل الکترونیکی را محدود کنید

تحقیقات نشان داده است که بدن کودکانی که استفاده وسایل الکترونیکی را کاهش داده‌اند درصد چربی کمتر نسبت به سایرین دارد. هنگامیکه کودکان استفاده از وسایل الکترونیکی و تلویزیون را محدود کرده‌ شده باشند، زمان بیشتری را برای انجام فعالیت‌های بدنی خواهند داشت.

۱۱ روش آموزش مهارت‌های مالی و تقویت هوش مالی کودک

یاددهی درس‌های مالی و مهارت‌های ضروری زندگی برای مدیریت پول به کودکان هرگز زود نیست.
من به عنوان یک پرفسور مالی با تجربه و همچنین پدر دو پسر جوان، میخواهم ۱۲ تا از بهترین روش‌های یاددهی عادات پولی خوب به کودکان در همه سنین را با شما به اشتراک بگذارم.

۱. خواسته‌ها و نیازها با استفاده از M&Ms

با استفاده از M&Ms، پاپ کورن یا آب میوه به بچه‌ها تفاوت بین خواسته و نیاز را توضیح دهید. یک نیاز چیزی است که برای بقای ما ضروری است درحالی که یک خواسته چیز خوبی است اما برای بقای ما ضروری نیست. از بچه‌ها بپرسید که آن‌ها M&Ms نیاز دارند یا اینکه فقط یک خواسته هست.

۲. هزینه‌ها و مزایای برنامه‌های آخر هفته

به کودکتان توضیح دهید که چگونه یک تصمیم جمعی بگیرد. اینکه به پارک بروند یا با اسباب بازی بازی کنند؟ در خانه یا پارک بازی کنند؟ به آن‌ها توضیح دهید که هر گزینه‌ای چه هزینه‌ها و مزایایی دارند و مثل یک کلاس درس برای آن‌ها مثال‌هایی از تصمیم‌هایی بزنید که می‌توانند بگیرند. برای مثال از آن‌ها یک لیست بخواهید که در پایان هفته چه کارهایی می‌توانن انجام دهند و با آن‌ها کمک کنید که به در آن تصمیم به موفقیت برسند.

۳. هزینه‌ی فرصت با میان وعده‌ها

مفهوم هزینه‌ی فرصت را به کودکانتان توضیح دهید. این که چه چیزی را از دست می‌دهید وقتی یک گزینه را انتخاب می کنید. پس اگر ۴ گزینه وجود داشته باشد( بگویید پیتزا خوردن، ماکارونی با پنیر، ناگت مرغ یا اسپاگتی)، هزینه فرصت، هزینه از دست دادن بهترین گزینه‌ی بعدی است. در این مثال اگر شما از خوردن اسپاگتی و ناگت مرغ متنفرین و پیتزا را برای خوردن انتخاب می کنید، هزینه فرصت شما از دست دادن خوردن ماکارونی با پنیر است.

۴. عرضه و تقاضا در اتوبوس

به یاد داشته باشد هر لحظه برای کودک شما لحظه‌ی یادگیری است. برای مثال وقتی با اتوبوس مدرسه رانندگی می‌کنید به آن ها قیمت بنزین در پمپ بنزین‌ها را نشان دهید و برایشان توضیح دهید که چرا آن‌ها اغلب تغییر می‌کنند. قیمت را با استفاده از مفهوم عرضه و تقاضا توضیح دهید.

۵. بودجه‌بندی فروشگاه‌های مواد غذایی

والدین از بچه‌ها بخواهند که به خرید مواد غذایی بروند. والدین از بچه‌هایشان بخواهند که به فروشگاه بروند و بسته‌های غلات یا هر چیز دیگر را خریداری کنند. و به آن‌ها پول بدهید و بگویید کالا را به شکل عاقلانه انتخاب کند.
از والدین بخواید که با کودکانشان بحث کنند که کودکان چه کاری را درست انجام دادن و چه کاری را می‌توانند در زمان آتی بهتر انجام دهند.

۶. مقایسه خرید

ارزش مقایسه خرید را به کودکان یاد دهید. به آن‌ها تبلیغات‌های فروشگاه‌های مختلف را بدهید و به او بگویید که تو X تومان برای خرج کردن در فروشگاه داری و برای همه‌ی خرید‌هایت همین مقدار پول را داری، با اینکار او را به چالش بکشید.

۷. کوپون‌ها را به برنامه‌های خود اضافه کنید

به کودکان مزایای استفاده از کوپون‌ها را بگویید. به او تصویر چطور استفاده کردن از یک کوپون برای خرید وسایل مدرسه را نشان دهید. به او ارزش فله‌ای خرید کردن یا از فروشگا های عمده فروشی خرید کردن را نشان دهید.

۸. رفتن به بانک

میتونید یک بازدید از بانک محلتان داشته باشد. در بانک مدیر می‌تواند چطور باز کردن حساب بانکی را به کودک نشان دهد یا اینکه چطور از ATM استفاده کند.

۹. موافقان و مخالفان کارت اعتباری

اگر هفته گذشته به رستوران رفته‌اید و پولی پرداخت کرده اید با کودکتان درباره‌ی موافقت یا مخالفت با استفاده از کارت اعتباری صحبت کنید.

۱۰. سرقت هویت

با کودکان در مورد سرقت هویت و اهمیت محافظت از اطلاعات شخصی در مقابله با دیگران صحبت کنید. برای نوجوانان شما می‌توانید یک گفتگویی درباره چگونه به اشتراک گذاشتن اطلاعات شخصی در فضای مجازی و دوستانش داشته باشید.
برای جوانان شما می توانید با بازی تظاهر به راحتی این موضوع را نشان دهید. مثلاً اگر علی چیزی را در کلاس بشکند و تظاهر کند که محمد آن را شکسته، در واقع محمد می‌تواند مورد تنبیه قرار بگیرد. این امر باعث می‌شود تا آن‌ها مفهوم عمومی و هزینه سرقت هویت را درک کنند. سپس، توضیح دهید که چگونه مراقب اطلاعات شخصی که با دیگران به اشتراک میگذارند باشند.

۱۱. داشتن الویت‌های اصلی

به کودکان خود توضیح دهید که پول تنها یک ابزار است و برای خوش حال بودن نیازی به آن نیست. به این معنی که پول یک ابزار در طول زندگی است نه یک هدف نهایی در زندگی. پول عشق نمی‌آورد و شادی را تضمین نمی‌کند. به کودکانتان ارزش‌های مربوط به کمک و مراقبت از دیگران، بازیافت و محیط زیست را یاد دهید. و در آخر آن‌ها را به یک رابطه سالم با پول برسانید در غیر این صورت به جای خودش، پول راه زندگی او را کنترل خواهد کرد.

۱۴ نشانه‌ی تشخیص کودک بیش فعال

بیش فعال

بیش فعالی چیست؟

اختلال بیش فعالی کمبود توجه یک اختلال پیچیده عصبی است که می‌تواند بر موفقیت فرزند شما در مدرسه و نیز روابط آن‌ها تأثیر بگذارد. نشانه‌های متفاوت هستند و گاهی اوقات تشخیص آن دشوار است. بسیاری از علائم را می‌توان در هر کودکی دید، پس پزشک کودک شما احتیاج به چند معیار برای ارزیابی کودک شما دارد.
بیش فعالی در کودکان عموماً در نوجوانی با میانگین سنی ۷ سال تشخیص داده می‌شود.
برای اطلاع درباره نشانه‌های بیش فعالی در بچه‌ها این مقاله می‌تواند به شما کمک کند.

نشانه‌های بیش فعالی

در اینجا ۱۴ نشانه مشترک از بیش فعالی در بچه ها وجود دارند:

۱. رفتار خود متمرکز

نشانه مشترک چیزی است که به نظر می رسد ناتوانی در شناخت نیازها و خواسته های دیگران است. این می‌تواند به دو نشانه بعدی منجر شود: قطع کردن دیگران و مشکل رعایت نکردن نوبت.

۲. قطع کردن دیگران

یک کودک مبتلا به بیش فعالی و دارای رفتار خود متمرکز ممکن است صحبت کسانی که در حال حرف زدن هستند را قطع کند، میان کلام دیگران بپرد و یا در بازی که در آن شرکت نمی‌کند، دخالت کند.

۳. بی‌تحملی برای رسیدن نوبت

کودکان مبتلا به بیش فعالی در اینکه مثلا در کلاس یا بازی با دیگر بچه‌ها منتظر نوبت خود بمانند مشکل دارند.

۴. آشفتگی های احساسی

کودک مبتلا به بیش فعالی در کنترل احساسات خویش مشکل دارد. آن‌ها ممکن است در زمان نامناسب خشم خود را بروز بدهند. در سنین پایین‌تر ممکن است کودکان خشم شان را با بدخلقی بروز بدهند.

۵. بی‌قراری

کودکان مبتلا به بیش فعالی نمی‌توانند نشسته باشند. دائما از جای خود بلند می‌شوند، در حرکت هستند و هنگامی که مجبور به نشستن باشند بی‌قرارند و در جای خود پیچ و تاب می‌خورند.

۶. مشکل در بازی بی سر و صدا

بی‌قراری در کودکان مبتلا به بیش فعالی می‌تواند باعث شود تا آنان نتوانند در سکوت و آرامش بازی کنند.

۷. کارهای ناتمام

کودک مبتلا به بیش فعالی ممکن است به خیلی کارها علاقه نشان دهد، اما در به اتمام رساندن آن‌ها مشکل دارد. مثلا ممکن است چند انواع کارها، پروژه‌ها، تکالیف را آغاز کنند اما به محض اینکه موضوع دیگری توجهشان را جلب کند کارهای باقی مانده‌شان را رها کنند.

۸. عدم تمرکز

کودک مبتلا به بیش فعالی معمولا در تمرکز کردن مشکل دارد، حتی هنگامی که مستقیما با او صحبت می‌شود. وانمود می‌کند که متوجه صحبت شما شده اما قادر نخواهد بود حرفی که شما زده‌اید را مجددا تکرار کند.

۹. اجتناب از پذیرش مسئولیت‌هایی که نیاز به فکر و تلاش طولانی مدت دارند.

همان عدم تمرکز می‌تواند سبب شود تا کودک از پذیرش مسئولیت‌هایی که به تلاش فکری نیاز دارند اجتناب کند. مانند: عدم توجه به کلاس یا انجام تکالیف.

۱۰. بی‌دقتی

کودکان مبتلا به بیش فعالی در پیروی از دستورالعملاتی که نیاز به برنامه‌ریزی یا اجرای یک برنامه دارند، دچار مشکل می‌شوند. این امر می تواند موجب بی‌دقتی شود اما این نشان دهنده تنبلی یا کند ذهنی آنان نیست.

۱۱. خیال بافی

کودکان مبتلا به بیش فعالی همواره سرکش و پر سر و صدا نیستند. یکی دیگر از علائم بیش فعالی این است که کودک بیش از حد ساکت و گوشه گیر باشد. یک کودک بیش فعال می تواند به فضا خیره شود، خیال بافی کند و هرچه که در اطراف اوست را نادیده بگیرد.

۱۲. مشکل در برنامه ریزی

کودک مبتلا به بیش فعالی ممکن است مشکل پیگیری وظایف و فعالیت هایش را داشته باشد. این امر می‌تواند در امور مدرسه برای او مشکل آفرین شود چراکه نمی‌تواند تکالیف، پروژه ها و سایر کارهایش را اولویت‌بندی کند.

۱۳. فراموشی

کودکان مبتلا به بیش فعالی ممکن است فعالیت‌های روزانه خود را فراموش کنند، مانند: کارهای روزمره و یا تکالیف مدرسه. همچنین ممکن است وسایل یا اسباب‌بازی‌هایشان را گم کنند.

۱۴. علائم چندگانه

یک کودک مبتلا به بیش فعالی، علائم بیماری را در بیش از یک مکان نشان می‌دهد. به عنوان مثال هم در خانه و هم مدرسه، مشکل عدم تمرکز دارد.

جمع بندی:

همه کودکان در برخی مواقع این گونه رفتارها را از خود نشان می‌دهند. خیال‌بافی، بی‌قراری، به تعویق انداختن کارها و غیره همگی از رفتار‌های مشترک رایج در کودکان است. با این حال شما زمانی باید احساس نگرانی که کنید که:

  1. کودک شما به طور منظم این علائم را داشته باشد.
  2. این رفتارها بر موفقیت او در مدرسه تأثیر گذاشته و او را به سمت تعامل منفی با همسالان خود هدایت کند.

بیش فعالی قابل درمان است. اگر کودک شما بیش فعال تشخیص داده شد، تمام گزینه‌های درمان را مرور کنید. سپس از یک پزشک یا روانشناس وقت ملاقات بگیرید تا بهترین مسیر را برای درمان بیش فعالی انتخاب کنید.

خواب راحت و ۸ راهکار دوری از اضطراب در خواب کودک

خواب آروم

دلیل اضطراب در برخی از کودکان عدم توانایی در شب خوابی است. حتی نگرانی در برخی از کودکان از چند ساعت قبل خواب شروع می‌شود. گاهی نیز نیمه شب بیدار می‌شوند و مجدداً به‌سختی به خواب می‌روند. در چنین شرایطی نباید سعی کنید تا با کودک‌تان منطقی صحبت کنید زیرا تلاشی بی‌فایده خواهد بود. در عوض چرخه نگرانی را بشکنید و به او کمک کنید تا به خواب برود. این یک مهارتی‌ست که تا همیشه با او می‌ماند.
در ادامه ۱۰ روش برای کمک به از بین بردن اضطراب خواب در کودکان آورده شده است:

۱) “صحبت‌های بالشتی” را نادیده نگیرید.

کودک‌تان را در رختخواب قرار دهید و در کنار او بنشینید و در مورد چیزهایی که به آن‌ها فکر می‌کند با او صحبت کنید.
برای ماندن در کنار او محدودیت تعیین کنید؛ از پیش به او بگویید که می‌خواهید زمان کوتاهی را در کنار او بمانید و نمی‌توانید بیشتر از آن آنجا باشید. هنگامیکه در کنار او هستید، بیشتر اجازه دهید تا خودش صحبت کند و شما شنونده باشید. گاهی اوقات، همینکه شما شنونده ی صحبت‌های فرزندتان باشید به او کمک می‌کند تا خودش نگرانی‌هایش را حل کند.

۲) اجازه دهید خودش ساعت خوابیدنش را انتخاب کند.

وظیفه شما به عنوان مادر و پدر این است که فرزندتان را داخل تخت بگذارید، نه اینکه او را به زور بخوابانید. اما سعی کنید نور اتاق را کم یا خاموش نگه دارید. اگر او نمی‌تواند بخوابد به او اجازه دهید تا در تختش کتاب بخواند. برای او یک چراغ خواب تهیه کنید و در کنار تختش قرار دهید.

۳) هیچ صفحه نمایشی را تا یک ساعت قبل خواب روشن نگه ندارید.

نور پخش شده از صفحه نمایش، مانع ترشح طبیعی هورمون ملاتونین می‌شود. (ملاتونین: این هورمون از مغز ترشح می‌شود و به تنظیم چرخه خواب و بیداری در بدن کمک می‌کند. میزان ترشح این هورمون در شب به حداکثر و در نزدیکی ظهر به حداقل می‌رسد.)

۴) به کودک‌تان آموزش دهید تا نگرانی‌هایش را کنار بگذارد.

در گواتمالا سنتی وجود دارد که به کودکان آموزش می‌دهد تا نگرانی‌های خود را به عروسک‌های رنگی کوچک تعریف کند و آن‌ها را زیر بالش یا تخت خود بگذارند. وقتی که کودک درحال خواب است، نگرانیش را عروسک‌ها به گردن می‌گیرند.

۵) روتین خواب را رعایت کنید.

۶) قصه‌گویی را نادیده نگیرید.

قصه شنیدن در تخت‌خواب می‌تواند ذهن کودک‌تان را به جهتی مثبت و به سمت دنیای تخیلات سوق دهد و به او کمک کند تا نگرانی‌هایش را فراموش کند. قصه گفتن با صدای بلند برای بچه‌ها به بالا بردن دایره لغات‌شان کمک می‌کند و قبل خواب زمان مناسبی برای این انجام این کار است.

۷) از نوشیدنی‌های انرژی‌زا پرهیز کنید.

نوشیدنی‌های انرژی‌زا (مانند نسکافه، قهوه، نوشابه و …) می‌توانند مانع روند طبیعی بدن برای خوابیدن شوند؛ لذا از نوشیدن آن‌ها حتی‌الامکان خودداری شود. همچنین آگاه باشید که انواع شکلات‌ها و دود ناشی از سیگار نیز همانند نوشیدنی‌های انرژی‌زا مانع خواب راحت می‌شوند. اضطراب و بی‌خوابی می‌تواند ناشی از عوارض جانبی داروهای مختلف مانند داروهای سرماخوردگی یا بیش‌فعالی باشد. اگر احساس می‌کنید که مشکل از داروهاست قبل از قطع آن‌ها، با پزشک اطفال مشورت کنید.

۸) ساعت مصرف مایعات را تنظیم کنید.

یکی از مزاحمت‌های خواب کودک در نیمه شب، بیدار شدن به‌خاطر احساس نیاز به دستشویی رفتن است. کافی‌ست به کودک‌تان یادآوری کنید تا بعد از شام دیگری چیزی ننوشد (به جز هنگام زدن مسواک) و همچنین قبل از خواب حتماً به دستشویی برود. این راه‌حلی ساده، اما بسیار کارآمد است.

ویژگی‌های کودک خلاق را بشناسید و خلاقیت را تقویت کنید

همه‌ی دنیا بر پایه خلاقیت است. بدون خلاقیت تطبیق دادن با شرایط جدید یا تغییر دیدگاه نسبت به جهان غیر ممکن خواهد بود. هنگامی که فردی را «خلاق» خطاب می‌کنیم، به درجه خلاقیت او اشاره داریم. دید خلاقانه کودکان همیشه به مزاج سایرین خوش نمی‌آید.

توسعه

صفات شخصیتی برخی از کودکان خلاق اغلب به عنوان صفاتی عجیب و غریب و بیهوده دیده می‌شوند.

      • آزادی افکار: پرداختن به نظر‌ها ممکن است همچون بی‌انضباطی و کوتاه کردن راه رسیدن به هدف جلوه‌گر شود.
      • سادگی: کودکان خلاق با “ایده‌هایی که دوام نمی‌آورند” هیجان زده می‌شوند و شکاف‌ها (سختی‌ها)، کمبودها و معایب آن ایده‌ها برای بزرگسالان را در نظر نمی‌گیرند.
      • حالت‌ها: کودکان خلاق طنز را در ایده‌هایی که بزرگسالان بسیار جدی می‌بینند، پیدا می‌کنند. این توانایی برای سوال کردن و پیش‌بینی دیگر موارد ممکن است به عنوان تمسخر یا رفتار ناخوشایند تفسیر شود.
      • رویاپردازی: کودکان خلاق دارای تخیلی پربار هستند و با استفاده از همین تخیل بسیاری از مشکلات خود را حل می‌کنند. این امر که اجازه دهید ذهن آن‌ها آزاد باشد می‌توانند کمک کند تا دیدگاه‌های جدیدی داشته باشند.
      • تنهایی: تفکر خلاقانه از طریق ایده‌های شکل نگرفته (فرم نگرفته) و شکننده توسعه می‌یابد. کودکان برای ظهور ایده‌های جدید به تنهایی نیاز دارند؛ اما اینکه جامعه دائما بر همکاری تأکید دارد این امر را دشوار می‌سازد.
      • فعالیت: ایده‌ها معمولا زمانی به ذهنشان می‌رسند که هیچ کاری انجام نمی‌دهند. اما زمانی که به ذهنشان رسید؛فعالیت‌های بعد از آن به نظرشان می‌آید کودکان خلاق را به خود جذب می‌کند.

چه کاری می‌توانید انجام دهید؟

          • الگو شوید: به کنجکاوی‌، شور و شوق و ایده‌های کودکانه خودتان احترام بگذارید. پذیرای تجربیات جدید باشید. خلاقیت خود را با فرزندتان به اشتراک بگذارید و به ایده‌های او علاقه نشان دهید.
          • نگرش‌تان را بررسی کنید: کودکانی که احساس کنند دوست داشته شده‌اند و به آن‌ها اعتماد شده است؛ متقاعد می‌شوند که متفاوت از سایرین هستند و تشویق می‌شوند تا خلاقیت بیشتری از خود نشان دهند. توجه بیش از حد به کلیشه‌های مرسوم در اجتماع مانع رشد خلاقیت کودک می‌شود.
          • کودک خود را تشویق کنید: تجربیات و اکتشافات کودک خود را تشویق کنید. تمرین کنید که بدون پیش‌داوری به صحبت‌های کودک خود گوش کنید. هنگام تصحیح، انتقاد و سوال کردن در مورد ایده‌های فرزندتان با درایت عمل کنید. آمادگی این را داشته باشید تا کودکان با شکست مواجه شود و در چنین شرایطی از او حمایت کنید؛ اما از “تبریکات پوچ (الکی)” برای کوچکترین موفقیتی پرهیز کنید و هنگامی که احساس نیاز می‌کنید شور و خوشحالی خود را بیان کنید.
          • محیط را غنی کنید: لوازم بازی به کودکان اجازه می‌دهند ایده‌آفرینی کنند و به تخیل بپردازند. مجله های قدیمی، کتاب ها، روزنامه ها، بازی ها، لباس های قدیمی و همچنین جواهراتی که بلااستفاده مانده‌اند؛ جز وسایلی هستند که کودکان می‌توانند نامحدود از آن‌ها استفاده کنند. با آن‌ها پیاده‌روی کنید. با دیگران گپ بزنید. فرصت‌هایی را برای کودک فراهم نمایید که قوه تخیل او تحریک شود.
          • محیط را دارای چارچوب کنید: اینکه شخصیت خاص کودکان خلاق تا حدی می‌تواند منشا مشکلات باشد، صحیح است. اما این تصور که همه‌ی کودکان خلاق هستند اشتباه است. مقررات باید کاملا شفاف بیان شده باشند و به طور سیستماتیک در صورت مشاهده کوچکترین سوءرفتار اعمال شوند.
          • تماشای تلویزیون: برنامه‌های تلویزیونی اگر کنترل شده و به درستی انتخاب شده باشند، می‌توانند تصاویر بصری و قوه تخیل را در کنار بهبود دانش بالا ببرند. با این حال کودکان خلاق فقط از ایده‌های موجود استفاده نمی‌کنند، بلکه خودشان نیز ایده اختراع می‌کنند.
          • کودکتان را تشویق کنید تا ایده‌هایش را یادداشت کند: کودکان از سنین اولیه به نقاشی و بازی با رنگ‌ها علاقه دارند. هر دوی این روش‌ها برای حل مشکلات به روش خلاقانه فوق‌العاده هستند. قبل از ثبت ایده‌ها، کودکان می‌توانند آن‌ها را با بزرگسالان و همسالان خود در میان بگذارند. خوب است که در آینده کودکتان را تشویق کنید تا یه دفتر برای ثبت خاطرات روزانه‌اش داشته باشد.
          • خلاقیت را به او آموزش دهید: فرایند خلاقیت هرگز بدون مشکل پیش نمی‌رود و کودکان در زمان شکست آسیب‌پذیر هستند. به آن‌ها بگویید که خوب است که خیال پردازی کنند، دوست خیالی داشته باشند، فکر و علاقه‌ای متفاوت از دیگر بچه‌ها داشته باشند. شما می‌توانید نقش بسیار بزرگی در بالا بردن پتانسیل خلاقیت و شور و شوق هنری در فرزند خود داشته باشید.

شب ادراری، عوامل و مشکلات + ۱۰ راهکار درمان خانگی

شب ادراری

در این مقاله به بررسی مسئله شب‌ادراری خواهیم پرداخت.

شب‌ادراری در میان کودکان می‌تواند یک مسئله شرم‌آور باشد، اما در واقع بسیار شایع است و عبارت است از ادرار غیرارادی (غالباً در شب) پس از ۵ یا ۶ سالگی که بیش از ۵ میلیون کودک آن را تجربه می‌کنند. طبق آمار ۵% از کودکان ۸ تا ۱۱ سال نیز، هنوز درگیر شب‌ادراری هستند. این مسئله می‌تواند در خانواده ارثی باشد و در پسران، بیشتر از دختران شایع است؛ کارشناسان این نسبت را به میزان ۲ پسر به ۱ دختر تخمین زده‌اند.

عوامل شب‌ادراری

عوامل متعددی می‌توانند در ارتباط با افزایش احتمال شب‌ادراری همراه باشند، از جمله:

۱. استرس

نگرانی و قرار گرفتن در موقعیت‌های استرس‌زا مانند: برادر یا خواهر شدن، تغییر مدرسه، خوابیدن خارج از خانه می‌تواند باعث شب‌اداری شوند.

۲. سابقه خانوادگی

اگر پدر یا مادر، یا هر دوی آن‌ها سابقه شب‌ادراری در کودکی را داشته‌اند، احتمال قوی‌ای وجود دارد تا فرزند آنان نیز به این مسئله دچار شود.

۳. بیش‌فعالی

شب‌ادراری در کودکانی که مبتلا به اختلال ADHD یا بیش‌فعالی هستند، شایع‌تر است.

مشکلات شب ‌ادراری

اگرچه شب‌ادراری آزاردهنده و خسته‌کننده است، اما مادامی که بدون علت جسمی باشد برای سلامتی خطری ایجاد نمی‌کند؛ با این‌حال می‌تواند مسائلی را برای فرزندتان ایجاد کند، ازجمله:

  • احساس گناه و خجالت که منجر به کاهش عزت نفس او می‌شود.
  • از دست دادن فرصت‌های اجتماعی مانند خوابیدن نزد دوستان و اقوام یا دشواری هنگام سفر.
  • عفونت در ناحیه تناسلی کودک-به‌خصوص اگر با لباس‌زیر مرطوب بخوابد.

علل شب‌اداری

هیچکس به‌طور قطعی نمی‌تواند علت شب‌ادراری را مشخص کند، اما موارد زیر می‌توانند در آن دخیل باشند:

۱. مثانه کوچک

مثانه کودک شما ممکن است به اندازه کافی رشد نکرده باشد و توانایی نگهداری ادرار در شب را نداشته باشد.

۲. عدم توانایی در تشخیص مثانه پر

اگر عصب‌هایی که مثانه را کنترل می‌کنند به اندازه کافی رشد نکرده باشند، مثانه پر ممکن است کودک شما را از خواب بیدار نکند؛ مخصوصاً اگر خواب او سنگین باشد.

۳. عفونت مجرای ادراری

این عفونت می‌تواند موجب دشواری در کنترل ادرار شود. نشانه‌های آن شامل خیس کردن رخت‌خواب در شب، عدم توانایی کنترل ادرار در طول روز، تکرر ادرار، ادرار قرمز یا صورتی و سوزش ادرار است.

۴. آپنه خواب

گاهی اوقات شب‌ادراری نشانه آپنه خواب یا وقفه تنفسی در خواب است و عبارت است از شرایطی که در آن تنفس کودک برای لحظاتی (بین ۱۰ تا ۳۰ ثانیه) متوقف می‌شود. عموماً این شرایط به علت وجود لوزه متورم یا بزرگ است. از دیگر نشانه‌های آپنه خواب خروپف کردن یا خواب آلودگی در طول روز می‌باشد.

۵. دیابت

برای کودکی که معمولاً شب‌ادراری دارد، این می‌تواند اولین نشانه دیابت باشد. از دیگر نشانه‌ها و علائم می‌توان به دفع مقدار زیادی ادرار به یکباره، افزایش تشنگی، خستگی و کاهش وزن با وجود اشتهای خوب، اشاره کرد.

۶. یبوست مزمن

عضلاتی که برای دفع ادرار و مدفوع استفاده می‌شوند، یکی هستند و زمانیکه به مدت طولانی یبوست وجود داشته باشد این عضلات کم‌کم ناکارآمد شده و منجر به شب‌ادراری می‌گردند.

۷. مشکل ساختاری در دستگاه ادراری یا سیستم عصبی

به‌ندرت شب‌ادراری به نقص سیستم عصبی یا دستگاه ادراری مربوط می‌شود؛ اما نادیده گرفتن این مورد می‌تواند مشکل‌آفرین باشد.

درمان خانگی و تغییر سبک زندگی

او را سرزنش نکنید.

عصبانی شدن شما از دست کودک‌تان و تنبیه کردن او برای خیس کردن رخت‌خوابش تنها فشار را بر روی او زیاد می‌کند و مشکل را تشدید می‌کند. این مسئله را برای او بزرگ نکنید و در عوض به او احساس آرامش دهید. اغلب والدین درباره شب‌ادراری با فرزندشان صحبت نمی‌کنند، در نتیجه او فکر می‌کند که تنها کسی است که این مشکل را دارد. به او این اطمینان‌خاطر را دهید که تنها کسی نیست که با این مسئله درگیر است و در سن‌و‌سال او عادی‌ست؛ فقط باید با اراده و کمک به یکدیگر در‌صدد برطرف کردن آن برآیید.

مصرف مایعات را از عصر محدود کنید.

بسیار مهم است که کودکان به اندازه کافی مایعات دریافت کنند و محدود کردن مایعات به معنی حذف آنها نیست. در طول روز به او آب و مایعات دهید تا در عصر و شب کمتر احساس تشنگی کند اما در صورت آن به او درحد رفع تشنگی آب بدهید. در نظر داشته باشید که اگر او ورزش یا بازی پرفعالیت انجام می‌دهد نباید مصرف مایعات را برای او محدود کنید.

از نوشیدنی‌ها و خوراکی‌های کافئین‌دار پرهیز کنید.

نوشیدنی‌های کافئین‌دار به هیچ‌وجه برای کودکان توصیه نمی‌شود زیرا کافئین ممکن است مثانه را تحریک کند و باعث تشدید شب‌ادراری شود.

او را تشویق کنید تا مرتب به دستشویی برود.

در طول روز و شب حداکثر هر دو ساعت یکبار او را به دستشویی ببرید و به او بگویید حتی زمانیکه احساس ادرار ندارد هم، حتما مثانه خود را خالی کند.

از دستگاه «هشداردهنده شب‌ادراری» استفاده کنید.

این دستگاه حاوی یک سنسور گیره‌ای شکل است که به رختخواب یا لباس زیر و توسط یک سیم به خود دستگاه وصل می شود و با بیدار کردن کودک هنگامی که خودش را خیس می‌کند باعث قطع جریان ادرار می‌گردد، با تکرار این موضوع ذهن کودک به کمک این دستگاه به‌تدریج یاد می‌گیرد بین عمل بیدار شدن و احساس پر بودن مثانه ارتباط برقرار کند. پس از مدتی ذهن او در می‌یابد چقدر ادرار داخل مثانه هست و هرگاه مثانه ی کودک پر می‌شود عضلات مثانه منقبض و کودک از خواب بیدار می‌شود تا اینکه بالاخره کودک یاد می‌گیرد شب‌ها بدون آنکه ادرار کند بخوابد و بی‌هیچ کمکی برای توالت رفتن، از خواب بیدار شود.

اهمیت حمایت از کودک

کودکان رخت‌خواب خود را خیس نمی‌کنند تا مادر و پدر خود را آزار دهند. صبور باشید و سعی کنید تا با کمکِ خود او، این مشکل را برطرف کنید. درمان‌ موثر ممکن است چندین راه ‌و‌ روش داشته باشد و تا اثربخشی کامل مدتی طول بکشد.

به احساسات کودک‌تان توجه داشته باشید.

اگر او دارای اضطراب و نگرانی‌ست، تشویقش کنید تا احساساتش را بروز بدهد. با او صحبت کنید و سعی کنید تا او را آرام کنید. هنگامیکه کودک احساس امنیت و آرامش داشته باشد، احتمال شب‌ادراری کمتر خواهد بود.

از خود او کمک بخواهید.

درصورتیکه به سن مناسب رسیده است، از او بخواهید تا خودش لباس زیر و شلوارش را بشویَد. قبول کردن مسئولیت این مشکل در کودک می‌تواند باعث شود تا کنترل بیشتری روی شرایط داشته باشد.

برای پیشرفت‌هایش جایزه (هرچند کوچک) در نظر بگیرید.

شب‌ادراری اتفاقی غیرارادی‌ست، پس تنبیه و تحقیر کودک بی‌معنی است. همچنین از خواهر یا برادر دیگر او بخواهید که از اذیت کردن و مسخره کردن او به شدّت پرهیز کند. در عوض از کودک‌تان بخواهید روتین قبل خوابش را رعایت کند و در صورت خیس کردن رخت‌خوابش در تمیز کردن آن به شما کمک کند. هنگامیکه هر پیشرفتی که در این روند احساس کردید، با جایزه‌ای کوچک او را تشویق کنید.

به پزشک مراجعه کنید

در صورتیکه احساس کردید شب‌ادراری فرزندتان از حالت عادی خارج شده یا ممکن است سلامتی او در خطر باشد حتما به پزشک اطفال مراجعه کنید. در ادامه اطلاعات کاربردی در مورد مراجعه به پزشک را خواهید دید.
قبل از مراجعه به پزشک، یک لیست از موارد زیر آماده کنید:

  • هرگونه علائم غیرعادی، حتی اگر احساس می‌کنید ربطی به شب‌اداری ندارد را یادداشت کنید.
  • ساعت‌های مصرف آب و مایعات او را یادداشت کنید. در طول شب چندین مرتبه تخت او را چک کنید؛ همچنین ساعت‌هایی که در طول شبانه‌روز به دستشویی می‌رود را یادداشت کنید و در کنار ساعت‌هایی که احساس دستشویی فوری داشته، علامت بزنید.
  • هرگونه سابقه شب‌ادراری در خانواده را به‌خاطر داشته باشید.
  • تمامی داروها، ویتامین‌ها و حتی داروهای گیاهی که او مصرف می‌کند، به‌همراه دوز آنها را یادداشت کنید.

احتمالاً پزشک از شما در مورد موارد زیر سوال خواهد کرد:

  • آیا در خانواده سابقه شب‌ادراری وجود داشته است؟
  • از چه زمانی شب‌ادراری او شروع شده است؟
  • چند وقت یکبار یا شبی چند مرتبه او رخت‌خواب خود را خیس می‌کند؟
  • آیا زمان‌هایی وجود دارد که او شب‌ادراری نداشته باشد؟
  • آیا او در طول روز نیز دچار عدم کنترل ادرار می‌شود؟
  • آیا او سابقه بی‌اختیاری مدفوع نیز داشته است؟
  • آیا او هنگام دستشویی کردن احساس درد یا سوزش می‌کند؟
  • عکس‌العمل شما به شب‌ادراری او چیست؟
  • آیا با او اخیراً با تغییر بزرگ یا استرس درگیر بوده است؟
  • درصورتیکه از همسرتان جدا شده‌اید؛ آیا کودک‌تان نوبتی در خانه هر دوی شما زندگی می‌کند؛ و آیا شب‌ادراری در هر دو خانه رخ می‌دهد؟

اهمیت اوقات فراغت و ۶۰ پیشنهاد برای تفریح با کودکان

اهمیت گذراندن وقت با فرزند

امروزه خانواده‌ها درگیری‌های بی‌شماری دارند. بعد از کار، مدرسه، فوق‌برنامه‌ها، کارهای منزل و سایر فعالیت‌های اجتناب‌ناپذیر زندگی، وقت کمی برای گذراندن با فرزندان وجود دارد؛ اما این موضوع از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است و حتی‌الامکان باید جزو اولویت‌های خانواده‌ها علی‌الخصوص مادران خانه‌دار قرار بگیرد.
گذراندن وقت کافی با فرزندان مزایای زیادی به‌همراه خواهد داشت. در ادامه دلایل اهمیت این موضوع و ۶۰ پیشنهاد برای استفاده موثر از اوقات فراغت کودک و والدین آورده شده است.

احساس دوست داشته شدن و مهم بودن

این مورد برای هر فردی و در هر سنی اهمیت دارد و در بالا بردن عزّت‌نفس و اعتمادبه‌نفس انسان (چه کودک و چه بزرگسال) نقش به‌سزایی دارد.

الگوی رفتاری مناسب

کودک رفتار خود را از افرادی که با آن‌ها وقت زیادی می‌گذرانند، الگوبرداری می‌کنند. اگر کودکان وقت خود را با خانواده خود نگذرانند و رفتار و عادت‌ها و اخلاق خوب را از آن‌ها یاد نگیرند، نمی‌توان از آن‌ها انتظار داشت تا نزد افراد دیگری این آموزش‌ها را ببینند.

کشف نقاط قوت و ضعف کودک

وقتی شما با فرزندتان وقت بگذرانید می‌توانید نقاط قوت و ضعف اورا شناسایی کنید و درصدد برطرف کردن نقاط ضعف و تقویت نقاط قوت او برآیید.

ابراز افکار و احساسات

به دوران کودکی و نوجوانی خود دقت کنید. در این دوران همه مواردی دارند که دوست دارند در مورد آن‌ها با کسانی صحبت کنند. با گذراندن وقت با فرزندتان به او این اعتماد به نفس و احساس راحتی را می‌دهید که می‌تواند بدون نگرانی، افکار و احساساتش را با شما در میان بگذارد.

ایجاد ارتباطات قوی‌تر در خانواده

یکی از مهترین و بهترین تاثیرات گذراندن وقت با خانواده، تقویت روابط بین اعضای آن است. اطمینان حاصل کنید که کودک با همه اعضای خانواده (مادر، پدر، خواهر یا برادر) به اندازه کافی وقت می‌گذراند. این امر نه تنها برای او خاطره می‌سازد، بلکه باعث اعتماد اعضاء خانواده به یکدیگر می‌شود.

همه‌ی موارد فوق با یکدیگر ترکیب شده و یک خانواده سالم با فرزندانی شاد را تشکیل می‌دهد.

۶۰ پیشنهاد برای اوقات فراغت کودکان و والدین

  1. با یکدیگر کتاب بخوانید یا با استفاده از تصاویر کتاب، برای هم داستان تعریف کنید.
  2. میلک‌شیک و آب‌میوه درست کنید.
  3. آلبوم‌های عکس را با یکدیگر نگاه کنید.
  4. برنامه تلویزیونی، فیلم یا کارتون مورد علاقه او را با یکدیگر تماشا کنید.
  5. بازی کامپیوتری انجام دهید.
  6. ورزش کنید.
  7. بازی فکری انجام دهید یا پازل بسازید.
  8. با کمک همدیگر اتاق او را تمیز کنید یا در صورت تمایل دکور آن را تغییر دهید.
  9. آزمایش‌های علمی خانگی انجام دهید.
  10. اسباب‌بازی‌هایی که مدت‌هاست با آنها بازی نکرده را برای او بیاورید.
  11. خانه‌سازی بسازید.
  12. با عروسک و ماشین بازی کنید.
  13. به پارک بروید.
  14. دوچرخه‌سواری کنید.
  15. در شب به بیرون از خانه بروید و ستاره‌ها را تماشا کنید.
  16. وعده‌های غذایی را با همدیگر صرف کنید.
  17. به او شطرنج و منچ را یاد دهید و بازی کنید.
  18. موهای او را درست کنید و اجازه دهید او نیز به موهای شما مدل بدهد.
  19. از موزه‌ها دیدن کنید.
  20. دانه‌ی خوراکی‌هایی که مصرف کرده اید را بکارید (مانند سیب، هندوانه و …).
  21. با گچ روی زمین نقاشی بکشید.
  22. از خیریه‌ها یا بازارچه‌های خیریه دیدن کنید.
  23. با کمک همدیگر کیک یا کاپ‌کیک بپزید.
  24. ساعتی از روز را به صرف چای یا عصرانه در کنار هم بگذرانید.
  25. ۲۰ سوالی بازی کنید.
  26. به آهنگ‌های مورد علاقه‌تان گوش کنید.
  27. آهنگ‌ها یا شعرهایی که در کودکی می‌خواندید را برای او بخوانید.
  28. با کمک همدیگر ماشین‌تان را بشویید.
  29. کتاب‌های دوران کودکی خود را برای او بخوانید.
  30. از یک خانه‌سالمندان دیدن کنید.
  31. شجره‌نامه (درختواره) خانوادگی خود را با کمک هم رسم کنید.
  32. با استفاده از تصاویر روزنامه‌ها، مجلات و … یک کتاب بسازید.
  33. به فرزندتان کمک کنید تا نامه‌ای برای پدربزرگ و مادربزرگ یا سایر فامیل‌ها و دوستان بنویسد.
  34. کاریکاتور یکدیگر را بکشید.
  35. با همدیگر یک داستان بنویسید.
  36. در بیرون از خانه یا داخل حیاط پیک‌نیک کنید.
  37. با خمیربازی یا گِل یک مزرعه حیوانات درست کنید.
  38. نقش بازی کنید (مانند: قرار گرفتن در یک موقعیت دشوار، پیدا کردن دوست، نه گفتن در مواقع لازم و …).
  39. با همدیگر حرکات موزون را تمرین کنید.
  40. چند مورد از کارها یا رفتارهای او را که دوست داشته‌اید به او بگویید.
  41. هر از گاهی صبحانه یهویی و مفصل تدارک ببینید.
  42. با نخ و مهره، دستبند وگردنبند درست کنید.
  43. بدمینتون بازی کنید.
  44. گاهاً برای شام چیزهای عجیب بخورید؛ مانند پاپ کورن و میوه و تنقلات.
  45. با وسایل دورریختنی و بازیافتی کاردستی درست کنید.
  46. نشانکِ کتاب درست کنید.
  47. برای پدرش (یا مادرش) دسته گل درست کنید.
  48. اجازه دهید او به شما کارهایی که در آن مهارت یا استعداد دارد را آموزش دهد.
  49. شن بازی کنید.
  50. او را به دورهمی یا “ایونت” هایی که مناسب کودکان است ببرید.
  51. با او ورزش یا کارهایی که از انجام آنها لذت می‌برد را تمرین کنید.
  52. با استفاده از عکس‌های چاپ شده‌ یک دفترچه خاطرات بسازید.
  53. در صورت امکان قسمت کوچکی از خانه‌تان یا اتاق فرزندتان را برای به نمایش گذاشتن کاردستی‌ها و نقاشی‌هایش اختصاص دهید.
  54. اجازه دهید خود او نقاشی‌ها و کاردستی‌هایش را در قسمت ذکر شده در بالا برای نمایش انتخاب کند.
  55. با کمک هم یکی از اسباب بازی‌ها یا وسیله‌های ساده منزل که نیاز به تعمیر دارند را تعمیر کنید.
  56. به او در انجام تکالیفش کمک کنید.
  57. با همدیگر به کنسرت، سینما یا تئاتر بروید.
  58. به خرید بروید و به او نحوه صحیح خرید و انتخاب مناسب وسایل مورد نیازش را آموزش دهید.
  59. پیاده روی کنید.
  60. از او درباره اتفاقاتی که در طول روز برایش در مهدکودک یا مدرسه افتاده است سوال کنید.

 

موارد گفته شده در بالا تنها چندین مورد از هزاران مورد کارهایی است که می‌توانید با فرزندتان انجام دهید. با کمی خلاقیت می‌توانید از اوقات فراغت خود و فرزند‌تان به بهترین و مفیدترین شکل ممکن استفاده کنید.

نه گفتن را با ۱۵ مهارت به کودک‌تان بیاموزید

نه

لزوم تقویت مهارت نه گفتن

شاید شما به عنوان یک مادر فرزند مطیع و حرف شنو را ترجیح دهید یا خوشحال شوید که در موقعیت‌های حساس فرزندتان مقابله و مخالفت نمی‌کند؛ اما داشتن کودکی که هرگز مخالفت نکرده و نظر خود را بیان نمی‌کند در بر دارنده آسیب‌های بزرگی در دوران نوجوانی و بزرگسالی برای وی است.

هنوز هم هستند پدر و مادرهایی که سبک فرزند پروری دیکتاتوری را دارند و به این باورند که به خاطر نقش پدر و یا مادر بودن دلیلی برای اینکه فرزندان خود را قانع کنند و علت موضوعی را برای فرزندان خود توضیح دهند وجود ندارد. فقط کافی است تشخیص دهند و بگویند نه.

درست است که کودک شما تا سال‌های نوجوانی توانایی و ابزاری برای مقاومت در برابر پدر و مادر خود ندارند و خواسته و یا ناخواسته از والدین اطاعت می‌کنند اما وقتی والدین برای تصمیمات و حرف خود دلیل نمی‌آورند و توضیح نمی‌دهند در آینده هم این کودکان نمی‌توانند در مواردی که با آن‌ها مخالف هستند سربلند و پیروز بیرون بیایند و نمی‌توانند هنگام نه گفتن منطق خود را بکار گیرند.

حتی توانایی رد سیگار از سمت دوستانش را ندارد و یا زمانی‌که به سمت رفتارهای پرخطر کشیده می‌شود نمی‌تواند دلایل مخالف خود را بیان کند و بر سر آن‌ها بیاستد. حتی در بزرگسالی نیز ممکن است نتواند مخالفتش را از رفتار دیگران ابراز کند یا در برابر کوه مسئولیت‌هایی که به او محول می‌شود ایستادگی کند.

آموزش نه گفتن

آموزش نه گفتن در کودکی صورت می‌گیرد و جبران آن در سنین بالا امری دشوار و پرهزینه است و معمولاً به ندرت جواب می‌دهد. برای اینکه فرزندی داشته باشیم تا بتواند نیازها و توانایی‌های خود را تشخیص داده بتواند در برابر موقعیت‌های دردسر ساز ایستادگی کند، باید از سنین پایین این مهارت را به او بیاموزیم و این امر زمانی میسر می‌شود که اعتماد به‌نفس خود باوری را در او تقویت کنیم. یک فرد با اعتماد به نفس و داشتن خود باوری می‌تواند درک کند که چه زمانی نظر خود را بیان کند، در برابر چه درخواست‌هایی نه بگوید و چه افرادی را حذف کند.

برای هویت‌سازی و ایجاد یک شخصیت قوی در کودکان باید از سال‌های ابتدایی زندگی شروع کنیم. بسیاری از روانشناسان سن شروع آموزش مهارت نه گفتن را ۲ سالگی می‌دانند. با آموزش رفتارهای شجاعانه مثل نه گفتن به کودک خود، می‌توانیم به افزایش اعتماد به نفس او کمک کنیم. افزایش اعتماد به نفس در کودک ما، باعث تقویت روابط اجتماعی و احساس رضایت و آرامش خاطر بیشتر کودک می‌شود. علاوه براین فرزند ما با کسب مهارت نه گفتن می‌تواند در برابر بسیاری از آسیب‌های اجتماعی در امان باشد.

با توجه به این که با آموزش شجاعت و نه گفتن به فرزند خود، اعتماد به نفس او را افزایش می‌دهیم، در نتیجه این روش برای کودکان پرخاشگر، کمرو، مضطرب، کودکان دارای وسواس فکری و عملی خفیف، کودکان دارای لکنت زبان، نقص در گفتار و کودکانی که دارای فوبیای اجتماعی هستند، مفید و مؤثر می‌باشد.

کودک باید یاد بگیرد با در نظر گرفتن حقوق دیگران خواسته خود را بیان کند؛ باید خواسته منطقی داشته باشد و با رفتاری سرشار از احترام نیازهای خود را مطرح کرده و بتواند در برابر درخواست‌های غیر منطقی افراد بیاستد.
کودکان ممکن است برای کسب رضایت دیگران، مورد قبول جمع قرار گرفتن و یا احساس اجبار نتوانند نه بگویند. لازمه آموزش این مهارت آن است که به کودکمان بیاموزیم خود را دوست داشته باشند، و با محبت بی‌قید و شرط به آنان یاد می‌دهیم می‌تواند با رفتاری مودبانه و بدون خشونت حق خو را بگیرد.

مهارت‌های لازم

لازمه این کار بکارگیری مهارت‌های زیر است:

برقراری ارتباط صحیح با کودک

شما باید حس امنیت و آرامش را به فرزندتان القا کنید. کودک باید همواره بداند بدون قید و شرط دوست داشته می‌شود و اگر مادر یا پدر او را از رفتاری منع می‌کند دال بر دوست نداشتن او نیست. او باید اقتدار شما را ببیند و بداند حرف شما قابل عوض شدن نیست. مخالفت‌های پی‌درپی حرف شما را بی‌اثر می‌کند و حرف شنوی کودک را کاهش می‌دهد.

احترام و روابط اجتماعی

آموزش اولیه احترام در جمع و نحوه برخورد با دیگران مهمترین اصل برای یادگیری است. باید یاد بگیرد چگونه تشکر کند، قبل از درخواست چیزی خواهش کند و در برخوردها دست بدهد. باید یاد بگیرد برای کنترل خشم و عصبانیت خود تلاش کند و خود را به جای دیگران قرار داده و برای درکشان تلاش کند.

فراهم کردن محیط امن و پرنشاط

کودکان از طریق بازی و با آرامش فرآیند یادگیری را تکمیل می‌کنند. آموزش مهارت با استفاده از بازی می‌تواند آن را تثبیت کرده و نتایج مثبتی به بار آورد.

برقراری ارتباط سازنده با همسالان

علاوه بر نیاز کودک به بازی، قرار گرفتن در کنار همسالان و تعامل سازنده با آنان می‌تواند یادگیری را سرعت ببخشد. کودک در موقعیت‌های مختلف یاد می‌گیرد چگونه درخواست‌های نامعقول دوستانش را رد کند و چگونه با احترام به آنان بتواند مخالفت خود را از بعضی بازی‌ها یا شراکت‌ها ابراز کند.

داشتن توقع به جا از او

درک توانمندی و فهم کودک امری بسیار مهم است. هرچه باشد فرزند شما درک محدودی از کارها و عواقب آن‌ها دارد. گاهی نیاز است به او توضیح بیشتری دهید و خودتان را با او هم سطح بدانید.

درک هوش هیجانی کودک و ارتباط آن با فعالیت‌های اجتماعی او

در ادامه گزاره بالا باید فضای ذهنی کودک را بشناسید و مدل‌های فکری او را به خوبی درک کنید. از کودک دو ساله خود انتظار درک مفاهیم انتزاعی را نداشته باشد و تمام انتظارات را خود را به طور کامل و با واژگان ملموس و در گزاره‌های کوتاه شرح دهید.

اختلاف نظر

کودکان باید یاد بگیرند می‌توانند اختلاف نظر داشته باشند. او می‌تواند نظری متفاوت داشته باشد و مجبور نیست همواره نظر دیگران را تایید کند. این بخشی از استقلال شخصیتی کودک است و باید بیاموزد زمانیکه نظری مخالف دارد با احترام بتواند نظر خود را بیان کند.

احترام به اختلاف نظر

در کنار اینکه به او آموزش می‌دهیم می‌تواند نظری مخالف داشته باشد لازم است بداند به دیگران گوش کند او باید بتواند نظرات مخالف را هم بشنود و افراد را درک کرده و سازش کند. به او بیاموزید حتی اگر فردی حرف غلطی هم می‌زند بازهم فردی محترم است و نباید در مورد او لحن بدی را به‌کار برد. او باید بتواند نظرات دیگران را بشنود و به نظرات مخالف احترام بگزارد؛ او باید بداند احترام یک موضوع متقابل است.

نحوه صحیح برخورد با اشتباه کودک 

اگر کودک کار اشتباهی انجام می‌دهد به جای دعوا و ایجاد تنش با آرامش و صبر با او صحبت کنید. با دلایل منطقی و در حد درک کودک برای او بیان کنید که چرا رفتارش درست نیست و نباید آن را تکرار کند. با این کار احترام به دیگران و نحوه صحیح بحث را نیز می‌آموزد.

آموزش فرهنگ عذرخواهی

همیشه در یک بحث ممکن است کسی اشتباهی کند و جملاتی را بگوید که ناراحت کننده است و یا حتی برخورد فیزیکی انجام دهد؛ شما باید فرهنگ عذرخواهی و جبران خسارت را نیز به فرزندتان بیاموزید.

نه گفتن به موقع و در جای مناسب 

یکی از مهمترین اقدامات در آموزش نه گفتن به کودکان این است که به موقع و درجای خود به آن‌ها نه بگوییم. زیاد تکرار کردن این کلمه ارزش آن را کم کرده و باعث می‌شود کم‌کم نادیده گرفته شود. کودکان دوست دارند راه بروند، محیط خود را بشناسند و چیزهای مختلفی را تجربه کنند؛ دکوراسیون منزلتان را طوری بچینید که وسایل شکستنی و خطرناک در دسترس نباشند و محیطی امن را برای تجربه کودک فراهم کنید.

ایجاد فضای مناسب بازی

فضا و زمانی را برای تخلیه انرژی آن‌ها در نظر بگیرید کودکان نیاز دارند در فضای آزاد و با همسالان خود بازی کنند.فراهم کردن این امکان باعث می‌شود از شیطنت‌در محیط منزل کاسته شود. می‌توانید در مواجه با رفتاری راهکاری جایگزین پیشنهاد دهید بسیاری از رفتارهای کودک به علت ندانستن راه حل بروز پیدا می‌کند با نشان دادن این جایگزین کودک را هدایت می‌کنید.

حق انتخاب دادن به کودک 

می‌توانید در برابر یک رفتار کودک به او حق انتخاب دهید به جای فوتبال بازی کردن در خانه می‌تواند به پارک برود و یا توپ را روی زمین قل دهد؛ به این شکل هم حق انتخاب می‌دهید و هم او را از رفتار پرخطر منحرف می‌کنید.

روش مخالفت با کودک

لحن و حرکت مناسب در پذیرش کودک بسیار مهم است. در زمان صحبت با او در فاصله نزدیک بیاستید و خود را هم‌سطح فرزندتان قرار دهید به ‌طوری که ارتباط چشمی برقرار شود. آرام و شمرده و با قاطعیت حرف بزنید. سر حرف خود بیاستید و در هیچ صورتی با گریه و زاری او حرفتان را عوض نکنید این کار به کودک این پیام را می‌دهد که می‌تواند با گریه و زاری جو را تغییر دهد.

تعادل در نه گفتن به کودک

تعادل مهم‌ترین نکته در این فرآیند است.کودکان نباید دائما بله یا نه بشنوند چرا که لوس و یا سرخورده می‌شوند. برای او چند قانون ساده و قابل فهم و عملی بگزارید و در صورت سرپیچی او را جریمه کنید. قوانین باید کم و در سطح درک کودک باشند.

۵ روش برای یاد دادن کنترل خشم به کودکان

خشم

۵ روش یاددهی مهارت مدیریت خشم به کودکان

اگر فرزند شما نمی‌داند چگونه با احساسات خود مقابله کند، خستگی و خشم او می‌تواند به سرعت به لجبازی، بی‌حرمتی، پرخاشگری، قشقرق تبدیل شود.
وقتی پرخاشگری‌های کودکان مانند دعوا و اذیت دیگران، بی‌اهمیت جلوه داده شود، در بزرگسالی مشکلاتی مانند مشکلات تحصیلی، عدم پذیرفته شدن توسط جامعه و عدم سلامت روانی روبه‌رو می شود. ‌اگر فرزند شما نمی‌تواند خشم خود را کنترل کند، این چند استراتژی می‌توانند مهارت‌های مدیریت خشم را به او یاد دهند:

۱. تمایز بین احساس و رفتار

عصبانیت حسی طبیعی و سالم است، اما تفاوت بسیاری بین عصبانیت و پرخاشگری وجود دارد. به کودک خود آموزش دهید که احساساتش را علامت‌گذاری کند، اینگونه می‌تواند عصبانی بودن، احساس سرخوردگی و ناامیدیش را بیان کند. هنگام عصبانیت به او بگویید “عیبی نداره که الان عصبانی هستی ولی به هیچ‌وجه نباید عصبانیتت رو با اذیت کردن و ناراحت کردن بقیه تخلیه کنی” بدین ترتیب او کم‌کم یاد می‌گیرد تا خشمش را کنترل کند. گاهی رفتار تهاجمی نشانه‌ی ناراحتی، غم، اندوه و خجالت است. با او درباره احساساتش صحبت کنید، کودک شما یاد خواهد گرفت که احساساتش را بهتر تشخیص دهد.

۲. مدل مناسب مهارت مدیریت خشم

بهترین راه برای آموزش به کودک که چطور با خشم برخورد کند، نشان دادن این است که شما در زمان عصبانیت‌تان چطور رفتار می‌کنید. اگر فرزند شما نحوه عصبانیت‌تان را ببیند او هم در آینده به همین شکل عمل خواهد کرد (چه مثبت و چه منفی). اگرچه مهم است که فرزندتان را از بسیاری از مشکلات بالقوه محافظت کنید، اما بهتر است تا به او نشان دهید که چگونه احساس خشم‌تان را کنترل می‌کنید. صحبت کردن درباره احساسات خودتان موجب می‌شود که او هم درباره احساساتش صحبت کند. وقتی که حال خوبی ندارید در مقابل چشمان کودکان مسئولیت رفتار خود را برعهده بگیرید. معذرت خواهی کنید و بگویید به جای آن، باید چگونه رفتار می‌کردید.

۳. قوانین ضدخشم وضع کنید.

اکثر خانواده‌ها قوانین غیررسمی درباره‌ی اینکه در هنگام عصبانیت چه رفتاری قابل‌قبول و چه رفتاری غیر‌قابل‌قبول است، دارند. بعضی از خانواده‌ها اهمیتی نمی‌دهند که فرزندشان هنگام عصبانیت در اتاقش را بکوبد یا صدایش را بالا ببرد؛ درحالی که برخی دیگر تحمل کمتری بابت چنین رفتارهایی دارند. قوانین خانه‌تان را بنویسید و انتظارات‌تان را در آن مشخص کنید.

۴. مقابله صحیح با خشم

کودکان باید بدانند که راه‌های مناسب مقابله با خشم‌شان چیست. به جای اینکه به او بگویید:”داداشت رو نزن” به او توضیح دهید که هنگامیکه عصبانی‌ست باید چه کاری انجام دهد. بگویید:”دفعه بعد، مشکلت با داداشت رو با حرف زدن حل کن” یا، “وقتی عصبانی هستی، از داداشت دور شو”. همچنین می‌توانید از او بپرسید “به جای زدن چه کاری می‌تونی انجام دهی؟” تا برای فرزندتان روشن کنید که چه استراتژی‌های دیگری را می‌تواند پیش بگیرد. می‌توانید یک پکیج برای او تهیه کنید تا در هنگام عصبانیت به سراغ آن بروند. آن بسته را با آیتم‌هایی که می‌تواند او را آرام کند مانند: دفتر رنگ آمیزی، مداد رنگی، لوسیون های خوشبو، شکلات یا … پر کنید. پرت حواس او می‌تواند ذهن و بدنش را آرام کند.به او زمان دهید تا آرام شود و یاد دهید که می‌تواند قبل از اینکه خشمش را بروز دهد چند لحظه‌ای را فکر کند. و اینکه از او بخواهید تا هنگامیکه عصبانی شد خود را از موقعیت عصبانیت دور کند تا آرام بگیرد. مهارت‌های حل‌تعارض را به او یاد دهید تا بداند که می‌تواند مشکلاتش را بدون متوسل شدن به عصبانیت حل کند. با او در مورد راه‌حل‌های، حل اختلاف به صورت صلح آمیز صحبت کنید.

۵. در مواقع نیاز به کارهایش عکس العمل نشان دهید.

هنگامی که او از روش‌های شما در مورد کنترل خشمش پیروی کرد به او جایزه دهید و در صورتیکه آن‌ها را نقض کرد با او برخورد کنید. تشویق کودک با پاداش می‌تواند باعث شود که او در هنگام عصبانیتش بیشتر مهارت‌های مدیریت خشم خود را بکار گیرد. اگر فرزند شما ناگهانی خشمگین شد سریع به او عکس العمل نشان دهید. اینکه کودکان نتوانند عصبانیت‌شان را در لحظه کنترل کنند امری عادی‌ست. اما با کمک و راهنمایی شما می‌تواند کنترل خشم را در خود تقویت کند.

اگر می‌بینید که فرزندتان در کنترل خشم خود مشکل دارد یا در حال پسرفت است، از متخصصان کمک بگیرید. متخصصان می‌توانند هر مشکل روانی را حل کنند و درمورد مدیریت رفتار مشاوره دهند.

۵ روش یاددهی مهارت مدیریت خشم به کودکان

اگر فرزند شما نمی‌داند چگونه با احساسات خود مقابله کند، خستگی و خشم او می‌تواند به سرعت به لجبازی، بی‌حرمتی، پرخاشگری، قشقرق تبدیل شود.
وقتی پرخاشگری‌های کودکان مانند دعوا و اذیت دیگران، بی‌اهمیت جلوه داده شود، در بزرگسالی مشکلاتی مانند مشکلات تحصیلی، عدم پذیرفته شدن توسط جامعه و عدم سلامت روانی روبه‌رو می شود. ‌اگر فرزند شما نمی‌تواند خشم خود را کنترل کند، این چند استراتژی می‌توانند مهارت‌های مدیریت خشم را به او یاد دهند:

۱. تمایز بین احساس و رفتار

عصبانیت حسی طبیعی و سالم است، اما تفاوت بسیاری بین عصبانیت و پرخاشگری وجود دارد. به کودک خود آموزش دهید که احساساتش را علامت‌گذاری کند، اینگونه می‌تواند عصبانی بودن، احساس سرخوردگی و ناامیدیش را بیان کند. هنگام عصبانیت به او بگویید “عیبی نداره که الان عصبانی هستی ولی به هیچ‌وجه نباید عصبانیتت رو با اذیت کردن و ناراحت کردن بقیه تخلیه کنی” بدین ترتیب او کم‌کم یاد می‌گیرد تا خشمش را کنترل کند. گاهی رفتار تهاجمی نشانه‌ی ناراحتی، غم، اندوه و خجالت است. با او درباره احساساتش صحبت کنید، کودک شما یاد خواهد گرفت که احساساتش را بهتر تشخیص دهد.

۲. مدل مناسب مهارت مدیریت خشم

بهترین راه برای آموزش به کودک که چطور با خشم برخورد کند، نشان دادن این است که شما در زمان عصبانیت‌تان چطور رفتار می‌کنید. اگر فرزند شما نحوه عصبانیت‌تان را ببیند او هم در آینده به همین شکل عمل خواهد کرد (چه مثبت و چه منفی). اگرچه مهم است که فرزندتان را از بسیاری از مشکلات بالقوه محافظت کنید، اما بهتر است تا به او نشان دهید که چگونه احساس خشم‌تان را کنترل می‌کنید. صحبت کردن درباره احساسات خودتان موجب می‌شود که او هم درباره احساساتش صحبت کند. وقتی که حال خوبی ندارید در مقابل چشمان کودکان مسئولیت رفتار خود را برعهده بگیرید. معذرت خواهی کنید و بگویید به جای آن، باید چگونه رفتار می‌کردید.

۳. قوانین ضدخشم وضع کنید.

اکثر خانواده‌ها قوانین غیررسمی درباره‌ی اینکه در هنگام عصبانیت چه رفتاری قابل‌قبول و چه رفتاری غیر‌قابل‌قبول است، دارند. بعضی از خانواده‌ها اهمیتی نمی‌دهند که فرزندشان هنگام عصبانیت در اتاقش را بکوبد یا صدایش را بالا ببرد؛ درحالی که برخی دیگر تحمل کمتری بابت چنین رفتارهایی دارند. قوانین خانه‌تان را بنویسید و انتظارات‌تان را در آن مشخص کنید.

۴. مقابله صحیح با خشم

کودکان باید بدانند که راه‌های مناسب مقابله با خشم‌شان چیست. به جای اینکه به او بگویید:”داداشت رو نزن” به او توضیح دهید که هنگامیکه عصبانی‌ست باید چه کاری انجام دهد. بگویید:”دفعه بعد، مشکلت با داداشت رو با حرف زدن حل کن” یا، “وقتی عصبانی هستی، از داداشت دور شو”. همچنین می‌توانید از او بپرسید “به جای زدن چه کاری می‌تونی انجام دهی؟” تا برای فرزندتان روشن کنید که چه استراتژی‌های دیگری را می‌تواند پیش بگیرد. می‌توانید یک پکیج برای او تهیه کنید تا در هنگام عصبانیت به سراغ آن بروند. آن بسته را با آیتم‌هایی که می‌تواند او را آرام کند مانند: دفتر رنگ آمیزی، مداد رنگی، لوسیون های خوشبو، شکلات یا … پر کنید. پرت حواس او می‌تواند ذهن و بدنش را آرام کند.به او زمان دهید تا آرام شود و یاد دهید که می‌تواند قبل از اینکه خشمش را بروز دهد چند لحظه‌ای را فکر کند. و اینکه از او بخواهید تا هنگامیکه عصبانی شد خود را از موقعیت عصبانیت دور کند تا آرام بگیرد. مهارت‌های حل‌تعارض را به او یاد دهید تا بداند که می‌تواند مشکلاتش را بدون متوسل شدن به عصبانیت حل کند. با او در مورد راه‌حل‌های، حل اختلاف به صورت صلح آمیز صحبت کنید.

۵. در مواقع نیاز به کارهایش عکس العمل نشان دهید.

هنگامی که او از روش‌های شما در مورد کنترل خشمش پیروی کرد به او جایزه دهید و در صورتیکه آن‌ها را نقض کرد با او برخورد کنید. تشویق کودک با پاداش می‌تواند باعث شود که او در هنگام عصبانیتش بیشتر مهارت‌های مدیریت خشم خود را بکار گیرد. اگر فرزند شما ناگهانی خشمگین شد سریع به او عکس العمل نشان دهید. اینکه کودکان نتوانند عصبانیت‌شان را در لحظه کنترل کنند امری عادی‌ست. اما با کمک و راهنمایی شما می‌تواند کنترل خشم را در خود تقویت کند.

اگر می‌بینید که فرزندتان در کنترل خشم خود مشکل دارد یا در حال پسرفت است، از متخصصان کمک بگیرید. متخصصان می‌توانند هر مشکل روانی را حل کنند و درمورد مدیریت رفتار مشاوره دهند.