۱۲ قدم بازی یه قل دوقل: روش انجام بازی یک قل دو قل + تاریخچه بازی

بازی یه قل دو قل یک بازی بومی ایرانی است که سال‌هاست در استان‌های مختلف بازی می‌شود و به اسم‌های مختلفی مانند پنج‌ پنج یا سنگ‌چران شناخته می‌شود. این بازی با استفاده از ۵ سنگ انجام می‌شود، ترجیحا ۵ سنگ کوچک و گرد را انتخاب کنید. این سنگ‌ها باید طوری باشند که همزمان در یک دست بازیکنان جا بگیرند. در این مقاله به بیان تاریخچه و روش بازی یه قل دو قل پرداختیم.

روش انجام بازی یه قل دو قل

تعداد افراد بازی یه قل دو قل

این بازی محدودیت جنسیت و تعداد ندارد و همه از گروه‌های ۲ نفره تا حتی ۶ یا ۷ نفره می‌توانند این بازی را انجام دهند.

یک قل دو قل

مرحله اول (یه قل)

در مرحله اول بازی، بازیکن هر پنج سنگ را در مشتش گرفته و به طوری که جدا از هم بایستند روی زمین می‌ریزد. سپس یکی از آن‌ها را انتخاب کرده و به بالا پرتاب می‌کند. در فاصله‌ی پایین آمدن آن سنگ، با همان دستی که پرتاب کرده است، یکی از سنگ‌های روی زمین را برمی‌دارد و سنگ پرتاب شده را می‌گیرد. سنگی که برداشته را در گوشه‌ای گذاشته و این کار را تکرار می‌کند تا تمامی سنگ‌ها را جمع کند.

مرحله دوم (دو قل)

مرحله دوم بسیار شبیه به مرحله اول است با این تفاوت که بازیکن باید سعی کند سنگ‌ها را طوری بریزد که دوتا دوتا کنار هم قرار بگیرند سپس در فاصله‌ی پایین آمدن آن سنگ، باید با همان دست دوتا سنگ‌های روی زمین را جمع کند.

مرحله سوم (سه قل)

در این مرحله باید سعی کند که یکی از سنگ‌ها را در یک پرتاب و سه تای دیگر را در یک پرتاب بردارد. در این مرحله نیز اگر سه عدد از سنگ‌ها نزدیک‌تر به هم قرار بگیرند بهتر است.

مرحله چهارم (چهار قل)

در مرحله چهارم بازیکن ابتدا همه سنگ‌ها را در یک دست خود می‌گیرد، سپس یکی از سنگ‌ها را پرتاب کرده و در فاصله پایین آمدن آن، بقیه را روی زمین می‌گذارد و سنگ پرتاب شده را می‌گیرد. حالا باید مجددا پس از پرتاب کردن سنگ، در فاصله پایین آمدن آن بازیکن باید همه ۴ سنگ‌ را جمع کند.

مرحله پنجم (قرتک): سنگ‌ها رو عوض کن!

در این مرحله بازیکن سنگ‌ها را روی زمین می‌ریزد. سپس یکی از سنگ‌ها را برداشته، پرتاب می‌کند و در فاصله پایین آمدن آن یکی از سنگ‌های روی زمین را برمی‌دارد. دوباره سنگی که پرتاب کرده بود را پرتاب می‌کند و این بار سنگی که در دستش است را با سنگ دیگری تعویض می‌کند. او باید این کار را ادامه دهد تا همه سنگ‌ها را تعویض کند.

مرحله ششم (بشکن): همه قل‌ها رو بشکن

این مرحله دقیقا شبیه به مرحله اول است منتها با یک تفاوت! حالا بازیکن باید طوری سنگی که پرتاب کرده را بگیرد که بلافاصله با سنگ در مشتش، برخورد کند و صدا بدهد. او باید تک تک سنگ‌ها را با همین شرایط جمع کند. به همین خاطر به این مرحله بشکن می‌گویند.

مرحله هفتم (نشکن): بشکنی سوختی!

نشکن همان بشکن است اما با قانون برعکس! بازیکن باید طوری سنگی که پرتاب کرده را بگیرد که اصلا با سنگ در مشتش، برخورد نکند و هیچ صدایی شنیده نشود. مجددا باید تک تک سنگ‌ها را با همین شرایط جمع کند. به این مرحله نیز نشکن می‌گویند.

مرحله هشتم (عروس)

در مرحله عروس، بازیکن تمامی سنگ‌ها را در مشتش می‌گیرد. او سنگ‌ها را پرتاب کرده و بلافاصله پشت دست خود را زیر آن‌ها می‌گیرد. در این مرحله باید بیش از یک عدد سنگ‌ در پشت دست او متوقف شود.
حال دیگر بازیکنان سنگی که او باید روی دست خود نگه دارد را انتخاب می‌کنند. او باید بقیه سنگ‌ها را طوری‌که سنگ مورد نظر روی دستش بماند، پایین بیاندازد. سپس با همان دستی که سنگ‌ رویش است، تمامی سنگ‌های روی زمین را یکی یکی جمع کرده و گوشه ای می‌گذارد. در آخر سنگ مورد نظر را به بالا پرتاب کرده و آن را می‌گیرد.

یک قل دو قل

مرحله نهم (داماد)

این مرحله دقیقا شبیه به مرحله عروس است، با این تفاوت که قبل از پرتاب حریف یکی از سنگ‌ها را به عنوان داماد انتخاب می‌کند. حال سنگ داماد و حداقل یکی دیگر از سنگ‌ها باید پس از پرتاب روی دست بازیکن باقی بماند.
سپس بقیه سنگ‌ها را طوری‌که داماد روی دستش بماند، پایین می‌اندازد. حال سنگ داماد را پرتاب می‌کند و شبیه به مرحله اول یکی یکی سنگ‌های روی زمین را جمع می‌کند، منتها باید حواسش باشد سنگی که به بالا پرتاب می‌کند، نباید تغییر کند.

مرحله دهم (پل): سنگ اول و آخر رو رقیب تعیین می‌کنه!

کم کم به مراحل سخت بازی یه قل دو قل نزدیک می‌شویم. در این مرحله بازیکن باید با یک دست پلی ایجاد کند. به صورتی که با انگشت شست و انگشت میانی روی زمین پل بسازد و انگشت‌های دیگر را بالا نگه‌دارد. سپس سنگ‌ها را با دست دیگر روی زمین می‌ریزد. در حالت حرفه‌ای‌تر سنگ‌ها را از پشت پل به آرامی به سمت جلوی پل پرتاب می‌کند، این باعث می‌شود سنگ‌ها بی‌نظم‌تر پخش شوند و گذراندن مرحله سخت‌تر شود. سپس او باید یکی از سنگ‌ها را بالا انداخته و حداکثر با سه ضربه سایر سنگ‌ها را از زیر پل رد کند.
توجه کنید در این مرحله یکی از حریفان سنگ‌هایی که اول و آخر از پل رد می‌شوند و سنگ‌پرتاب شونده را انتخاب می‌کنند. طبیعتا حریف ترتیب سنگ‌ها را به گونه‌ای انتخاب می‌کند که گذراندن مرحله را سخت‌تر کند.

یک قل دو قل

مرحله یازدهم: گذشتن از مانع

در این مرحله بازیکن یک دست خود را به صورت عمودی روی زمین می‌گذارد و سپس با دست دیگر سنگ‌ها را در یک طرف آن، روی زمین می‌ریزد. حال یک سنگ را به بالا پرتاب می‌کند و در فاصله پایین آمدن آن، سنگی را از زمین برداشته و در طرف مقابل دستش قرار می‌دهد. این کار را آنقدر انجام می‌دهد تا تمامی سنگ‌ها را به طرف دیگر منتقل کرده باشد.

مرحله دوازدهم: تنبیه نفر بازنده!

در این مرحله یک از بازیکنان که کمتر ازهمه مراحل را گذرانده است انتخاب می‌شود و کف دستش را روی زمین می‌گذارد. سپس کسی که برنده است تمامی سنگ‌ها را روی دست او می‌چیند. او باید در یک حرکت تمامی سنگ‌ها را به بالا پرتاب کرده و همه را بگیرد. اگر سنگ‌ها را بگیرد اتفاقی نمی‌افتد اما اگر نتواند تمامی سنگ‌ها را بگیرد تنبیه می‌شود. موضوع تنبیه را کسی که برنده شده تعریف می‌کند.

تاریخچه بازی یه قل دو قل

هر شهر و دیاری بازی‌های بومی و محلی خاص خودش را دارد. این بازی‌ها اغلب بسیار نشاط آور و پرجنب‌وجوش هستند. بازی یه قل دو قل یکی از این بازی‌های بومی و محلی است که به افزایش سرعت عمل افراد کمک می‌کند. این بازی در استان‌های مختلف مثل اردبیل، آذربایجان و خراسان به نحو‌های متفاوتی بازی می‌شود و به اسم‌های متفاوتی مثل بش‌بش، سنگ‌چران یا رگ‌رگ شناخته می‌شود. همچنین در استا‌ن‌های مختلف مراحل متفاوتی دارد.
جالب است بدانید که فدراسیونی یه نام ورزش‌های سنتی و بازی‌های بومی و محلی وجود دارد که به ترویج این بازی‌ها کمک می‌کند و حتی برای آن‌ها آیین‌نامه‌های دقیقی نیز نوشته شده است. بازی‌های محلی همچون یه قل دو قل علاوه بر سرگرمی، مشارکت، شادابی و جنب‌وجوش را به دورهمی‌های کوچک خانوادگی برمی‌گردانند. پس بهتر است در جمع‌های کوچک خود این بازی را فراموش نکنیم.
بازی یه قل دو قل در شهر‌های مختفل متفاوت بازی می‌شود. شما ممکن است مراحل متفاوتی از آن را دیده باشید. همچنین با استفاده از قوای خلاقیت خود می‌توانید مراحل جدیدی به آن اضافه کرده و بازی را از آنچه هست سخت‌تر انجام دهید. در بعضی استان‌ها این بازی را تا ۲۰ مرحله هم پیش می‌برند.
این بازی اهداف آموزشی نیز دارد. در هنگام انجام این بازی فرد یاد می‌گیرد که هرچه بهتر دستان خود را کنترل کند و از آن‌ها استفاده کند. به این کاربرد تقویت هوش حرکتی جنبشی می‌گوییم. علاوه بر این هوش، بازی یه قل دو قل هوش منطقی ریاضی را نیز در کودکان تقویت می‌کند.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

10 + بیست =