هوش های چندگانه گاردنر

گاردنر

هاوارد گاردنر روانشناس آمریکایی آلمانی الاصل در اوایل دهه ۱۹۸۰ نظریه هوش­های چندگانه را مطرح کرد. وی معتقد است توانایی­ها و استعدادهای هر فرد از ۸ قوه ذهنی که آن را هوش می‌نامند تشکیل شده است. هر فردی این ۸ هوش را دارد اما هر کدام به میزان‌های متفاوت.

هر شخص در یک یا دو هوش نسبت به دیگر هوش‌ها سرآمد است که می‌تواند با توجه به آن‌ها مسیر شغلی و حرفه‌ای خود را پیش بگیرد اما در دیگر هوش‌­ها اینگونه نیست که صفر مطلق باشد بلکه کم و بیش از نعمت دیگر هوش‌­ها بهرمند شده است. گاردنر معتقد است برخلاف مدارس که فقط برروی یک یا دو هوش تمرکز دارند ، هر فردی باهوش است و ۸ راه برای باهوش بودن وجود دارد.

هوش­‌های چندگاه به شرح زیر است:

  • موسیقی و ریتم
  • دیداری-فضایی
  • کلامی-زبانی
  • منطقی-ریاضی
  • بدنی-جنبشی
  • درون­فردی
  • بین­‌فردی
  • طبیعت­گرا

به طور خلاصه هوش­‌های چندگانه دارای ویژگی­های زیر است:

  • هر فردی باهوش است.
  • هر فردی از تمامی‌هوش­ها بهرمند است اما به میزان­های متفاوت.
  • با انجام فعالیت­های مختلف می­توان هوش­های مختلف را تقویت کرد.
  • ترکیب­های مختلفی از هوش­ها در هر فرد وجود دارد که به طور پیچیده باهم در تعامل‌اند.
  • برای انجام هر کار یا بازی نیاز به چند نوع هوش مختلف است.
  • هیچ کدام از هوش­ها به تنهایی کاربرد ندارد.

هوش موسیقی و ریتم:

تعریف:

افرادی که دارای هوش موسیقی بالایی هستند به راحتی می‌­توانند اصوات، لحن­‌ها، تن صدا و موسیقی­‌ها را درک کنند. به الگوریتم­‌های موجود در موسیقی پی ببرند و بهترین موسیقی­‌ها را خلق کنند. اصولا این افراد موسیقی­‌ها را به سرعت حفظ می­‌شوند. همچنین برای حفظ کردن مطلبی تلاش می‌­کند آن­‌ها را با ریتم به خاطر بسپارند زیرا یادآوری آن­‌ها از طریق موسیقی و ریتم برایشان آسان­‌تر است. وزن و‌هارمونی را درک می‌­کنند. آواز می­‌خوانند و به رقصیدن و ترانه­‌سرایی علاقمندند. این افراد اصولا یک یا چند دستگاه موسیقی را می­نوازند. در گروه‌­ها و ارکسترهای موسیقی عضو هستند.

مشاغل:

  • رهبر ارکستر
  • مجری برنامه موسیقی
  • تولید کننده برنامه موسیقی
  • نوازنده
  • خواننده
  • مدیر فنی کنسرت (کسی که مسئول تنظیم، پیاده کردن، تعمیر و نگهداری سازهاست)
  • معلم آواز
  • آهنگساز
  • تهیه‌­کننده رادیو
  • معلم موسیقی
  • سازنده/کوک کننده سازهای موسیقی
  • عضو گروه ارکستر
  • گوینده رادیو
  • دوبلور

برای فرزند شما:

برای تقویت این هوش می ­توان از انواع ساز (طبل و کیبورد و …) اسنفاده کرد. کودکتان را به کلاس موسیقی بفرستید تا با نت­ها و نحوه نواختن یک یا چند ساز آشنا شود. فرصتی برای ساختن آهنگ به وی بدهید و سپس تشویقش کنید تا در این مسیر پیشرفت کند. کودکتان را به کنسرت و تئاتر ببرید تا با فضاهای مشابه بیشتر آشنا شود. همچنین می‌­توانید او را در کلاس حرکات موزون ثبت‌­نام کنید تا با این هنر هم آشنا شود. همراه کودکتان باشید تا بتواند در مسیر خود، بهترین باشد.

هوش دیداری-فضایی:

تعریف:

منظور از این هوش توانایی درک، تجزیه و تحلیل تصاویر، نمودارها و نقشه‌­ها است. افراد باهوش این دسته می‌توانند به راحتی اشیا را تجسم کنند، تخیل کنند و رویا ببافند. در استفاده از نقشه‌ها مهارت دارند. در نقاشی، مجسمه‌سازی و دیگر هنرهای تجسمی‌موفق هستند. به راحتی پازل حل می‌­کنند. تصاویر را به راحتی به ذهن می‌­سپارند و برعکس، برای به خاطر آوردن اطلاعات از تصاویر کمک می­‌گیرند به قول معروف حافظه تصویری خوبی دارند. همچنین مانند خلبان­‌ها و ملوان­‌ها جهت­‌یابی قوی‌­ای دارند.

مشاغل:

  • مهندس
  • معمار
  • هنرمند هنرهای تجسمی
  • فیلم­سازی
  • تدوینگر فیلم
  • طراح تولید
  • عکاس
  • نقشه­کش
  • گرافیست

برای فرزند شما:

دوربین عکاسی و فیلم­برداری در اختیار وی قرار دهید تا با این ابزارها آشنا شود. می­‌توانید از کلاس‌­های آموزشی موجود هم بهره بجویید. خودکار، مداد رنگی و ماژیک و دیگر ابزارهای نقاشی برایش فراهم کنید تا بتواند هوش دیداری-فضایی خود را تقویت کند. تهیه کردن نقشه خانه و خیابان و … می­تواند برای کودکتان جالب باشد در این راه وی را تشویق و همراهی کنید. دیگر موارد مورد علاقه این کودکان داستان مصور، کارتون و کاریکاتور است. گاهای برای سرگرمی‌و تقویت این هوش می‌­توان از ”تجسم هدایت شده” استفاده کرد بدین صورت که شخصی (مربی، والدین) درباره مطلبی صحبت می­کنند مثلا منظره‌ای را توصیف می‌کنند و کودک با چشمان بسته تلاش می‌کند این صحنه‌ها را تجسم کند.

هوش کلامی-زبانی:

تعریف:

افرادی که هوش کلامی-زبانی بالایی دارند از دایره لغات وسیع­تری نسبت به دیگران بهرمندند. سلیس و روان صحبت می­‌کنند. به نویسندگی علاقه دارند و در اکثر مواقع داستان­‌های خارق‌العاده­ای می‌­نویسند. یادگیری زبان‌های خارجی برایشان جذاب و راحت است. اصولا چند زبان را بلد هستند. در توصیف کردن وقایع پیشرو هستند. خوب گوش می‌­دهند و به راحتی مخاطب خود را قانع می­‌کنند. لطیفه‌­گوهای خوبی هستند. بحث و گفت‌وگو جز علایق آن‌هاست. این افراد اطلاعات را خوب به خاطر می­‌سپارند.

مشاغل:

  • نویسنده
  • شاعر
  • مولف
  • مترجم
  • مجری
  • گوینده
  • مشاور
  • مذاکره­‌کننده
  • سیاست­مدار
  • وکیل
  • منتقد ادبی

برای فرزند شما:

فرزندتان را در داستان­‌نویسی و قصه­‌سرایی تشویق و همراهی کنید. کودک دلبندتان به بحث و گفت‌و‌گو علاقه دارد لذا به صحبت‌ها و سخنوری‌های وی گوش دهید. لغنتامه‌­های مختلف در اختیارش قرار دهید. کتاب خواندن در تقویت این هوش نقش به سزایی دارد. مطالعه باعث افزایش دایره لغات فرد می­‌شود. در این مسیر می‌­توانید از کلاس­‌های قصه‌­نویسی و قصه­‌گویی بهره بجویید.

هوش منطقی-ریاضی:

تعریف:

افرادی که از هوش منطقی ریاضی بالایی برخوردارند توانایی تحلیل، استدلال و درک و حل مسائل پیچیده ریاضی را دارند. بیش از بقیه منظقی فکر می­‌کنند. اللگوریتم­‌ها، روابط و الگو­های موجود در مسائل را کشف می‌­کنند. یادگیری ریاضیات برایشان آسان است و به آن علاقه دارند. اشکال هندسی، اعداد و دیگر نمادهای ریاضی برایشان جذاب است. همچنین از تفکرات انتزاعی و  تصورات بهرمندند. به مشکلات و مسائل پیرامون خود مانند یک مسئله ریاضی نگاه م‌ی­کنند و راه حل‌­هایی که برای مشکلات می‌­بابند مهندسی شده است و از روابط منطقی و الگوریتم‌ها پیروی می­‌کند.

مشاغل:

  • مهندس
  • دانشمند
  • برنامه­‌نویس
  • حسابدار
  • کارآگاه
  •  پژوهشگر
  • وکیل
  • تحلیلگر فناوری اطلاعات

برای فرزند شما:

کودکان با این هوش علاقه دارند کار با ماشین‌­حساب و کامپیوتر را تجربه کنند. بهتر است این دستگاه‌­ها را در اختیارشان قرار داده و روش کار با آن­‌ها را به وی آموزش دهید. با آن­‌ها به بحث و گفت و گو بپردازید وی را به تحلیل مسائل مختلف تشویق کنید. از او بخواهید نمودار­های مختلف برای پدیده‌­های مختلف تهیه کنید. همچنین فرآیند و روند کارها را استخراج نماید.

هوش بدنی- جنبشی:

تعریف:

هوش بدنی-جنبشی در افرادی بالاست که می‌­توانند به راحتی بر حرکت اجزای بدنشان مسلط باشند. این افراد رابطه­‌ی خوبی بین اجزای بدنشان برقرار می‌کنند. ورزش و رقص را دوست دارند و در آن­‌ها قوی هستند. بخش‌­های عملی هر کاری برای آن­‌ها جذاب است. آنچه را از طریق انجام دادن به خاطر بسپارند هرگز از یاد نمی‌­برند. از ساختن با دست‌هایشان لذت می‌­برند و شغل­‌های عملی را به دیگر شغل­‌ها ترجیح می­دهند. این افراد رابطه خوبی با بدنشان دارند و کنترل اجزای بدنشان را به خوبی به دست گرفته‌اند.

مشاغل:

  • رقصنده
  • هنرمند
  • ورزشکار
  • جراح
  • کارگر کارخانه
  • مکانیک
  • مربی ورزش

برای فرزند شما:

فرزند شما به درست کردن کاردستی علاقه دارد او را در این زمینه همراهی کنید و وسایل مورد نیاز را در اختیار وی قرار دهید. برای آشنایی بیشتر او با کارهای دستی ، او را به کلاس­های هنری مختلف ببرید. کلاس‌­ها و تمرینات ورزشی نیز برایش جذاب است. با توجه به ترکیب دیگر هوش‌ها ورزش مورد علاقه او را بیابید و به وی آموزش دهید. ممکن است او از دیگران تقلید کند یا نقش بازی کند با وی همراه شوید و تشویقش کنید.

هوش درون­‌فردی:

تعریف:

این هوش به ما کمک می­‌کند خود را بهتر بشناسیم. بتوانیم اعمال و رفتارهای خود را تجزیه و تحلیل کنیم. نسبت به احساسات خود و کنترل آن­‌ها به شناخت برسیم. انگیزه­‌های خود را بشناسیم و برای هدایت خود از آن­‌ها استفاده کنیم.  افراد باهوش این دسته به خوبی نقاط قوت و نقاط ضعف خود را می­‌شناسند و می­توانند بر اساس ‌آ‌‌ن‌ها برای زندگیشان برنامه ریزی کنند. این افراد از اید‌ه‌­پردازی درباره خود و دیگران و روابطشان با دیگران لذت می‌برند. در مجموع این افراد پس از کندوکاو زیاد درباره خود و انسان‌ها به خودآگاهی بالایی نسبت به خود و رفتار خود رسیده­اند. این افراد اهداف مشخصی برای خود انتخاب و برنامه‌­ریزی می­کنند و با پشتکار قوی خود به آن‌­ها می‌­رسند.

مشاغل:

  • فیلسوف
  • نظریه­ پرداز
  • نویسنده
  • روانشناس
  • روحانی
  • کارشناس الهیات
  • معلم
  • کاوشگر و مخترع
  • هنرمند

برای فرزند شما:

اینگونه آدم­ ها علاقه دارند متخصص باشند. در خانواده به فرزندتان اهمیت دهید و به سخنان آنان گوش دهید. این افراد به کارهای انفرادی مانند ورزش­های انفرادی و یادگیری انفرادی (خودخوانی) علاقمندhند. به فرزند خود اجازه دهید آن ها را تجربه کند. زمان و مکانی برای فکر کردن و تامل کردن اختصاص دهید. از او بخواهید خاطرات خود را بنویسد.

هوش بین فردی:

تعریف:

هوش بین‌­فردی به معنای توانایی برقراری ارتباط موثر کلامی‌ و غیرکلامی‌ است. افراد با این هوش می­توانند دیگران و احساساتشان را درک کنند و برای تسلی آنان کمکشان کنند. اصولا این افراد رهبری گروه‌­ها را بر دست می­‌گیرند و به خوبی از پس اختلافات گروه برمی‌­آ­­­یند. این افراد از طریق تعامل و کارهای گروهی یاد می­‌گیرند و مطالب آموخته شده از این طریق را به خوبی به خاطر می­‌آورند. به صحبت و تعامل با دیگران علاقمندند. تفریحات گروهی مانند مهمانی­‌ها و دورهمی‌­ها را به تفریحات فردی ترجیح می‌­دهند.

مشاغل:

  • رهبر
  • مدیر گروه
  • فیلسوف
  • مشاور
  • فروشنده
  • سیاستمدار
  • معلم
  • منشی
  • مذاکرهکننده
  • پرستار
  • فروشنده
  • آرایشگر

برای فرزند شما:

با فرزندتان صحبت کنید و او را به بحث و گفت‌وگو تشویق کنید. در کارهای گروهی از او کمک بگیرید هم کارهای گروهی‌ای که منجر به رقابت هستند هم کارهایی که نیاز به همیاری و همدلی دارند. بازی­‌های گروهی را انجام دهید. تدریس و ارائه‌­های کلاسی نیز می‌­تواند برای بهبود این هوش موثر باشد.

هوش طبیعت­گرا:

تعریف:

افرادی که از هوش طبیعت­گرای بالایی برخوردارند علاقه وافری به گیاهان و حیوانات دارند. از نگهداری از آنان لذت می­برند و از دیدنش ذوق می­‌کنند. این افراد الگوهای موجود در طبیعت را به خوبی درک می­کنند. نسبت به دیگران با طبیعت سازگارترند. جمع‌­آوری، دسته­‌بندی و فهرست کردن اطلاعات را دوست دارند. این افراد تغییرات موجود در محیط پیرامون خود را به زودی شناسایی و درک می­کنند. این افراد نسبت به موضوعات نامرتبط با طبیعت بی­‌علاقه هستند.

مشاغل:

  • دامپزشک
  • باغبان
  • زیست شناس
  • مزرعه‌دار
  • دامدار
  • آشپز
  • جانورشناس
  • آبزی­شناس
  • زنبوردار
  • مسئول باغ وحش
  • هواشناس
  • منجم و ستاره شناس

برای فرزند شما:

کودکتان را به طبیعت برده با وی درباره دریا، جنگل، آسمان ، حیوانات و گیاهان و .. صحبت کنید. یادگیری در طبیعت را برای وی مهیا کنید. دسته بندی حیوانات و گیاهان را به فرزند خود آموزش دهید. از کلاس‌­های مرتبط در این زمینه کمک بگیرید. به او امکان کاشت و پروش سبزیجات و میوه­‌ها را بدهید. اجازه دهید تحت نظر بزرگترها با حیوان­‌ها بازی کنند و در صورت امکان حیوان خانگی برای وی تهیه کنید. او را برای بازدید از آبشارها ، غارها، کویرها وکوه‌ها و دیگر مناظر طبیعی ببرید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

16 − شش =