اضطراب جدایی

احتمالا برای همه ما پیش آمده که شاهد جدایی یک نوزاد از مادرش و بی‌قراری شدید او باشیم. در روانشناسی به این حالت اضطراب جدایی می‌گویند. اضطراب جدایی به طور طبیعی بخشی از روند رشد هر انسان است و همه نوزادان این حالت را تجربه می¬کنند. نکته مهم در این بخش از زندگی کودک، رفتار مناسب والدین با اوست. اگر والدین عمدا یا سهوا رفتار مناسبی در رویارویی با اضطراب جدایی کودک خود نداشته باشند سبب می‌شود اضطراب جدایی که در سنی طبیعی است در سنین دیگر نیز ادامه یابد و تبدیل به یک اختلال روانی به نام اختلال اضطراب جدایی (SAD) شود.

اضطراب جدایی چیست؟

شاید برایتان جالب باشد بدانید نوزادان در سن ۴ تا ۷ ماهگی به “پایداری شی” پی¬می¬برند. پایداری یا بقای شی به آن معناست که انسان درک می¬کند آنچه را نمی‌بیند دلیل بر عدم وجود آن نیست و همچنان آن جسم موجود است. یعنی نوزاد در این سن می¬داند اگر توپش را از او می¬گیرید یا جایی غایم می¬کنید توپ همچنان وجود دارد و کودک به دنبال آن می¬گردد. کودک می‌تواند این موضوع را به افراد نیز تعمیم دهد. در نتیجه کودک درک می‌کند اکر مادرش را نمی‌بیند دلیل بر از بین رفتن او نیست بلکه مادر وجود دارد و فقط در دایره دید کودک نیست در نتیجه کودک با حرکت چشم و سر به دنبال مادرش می‌گردد. کودک پس از درک این موضوع هنگام جدا شدن از مادر یا نبود او بی‌قراری و گریه می‌کند. به این بی‌قراری ها که از حدودا از ۶ ماهگی آغاز و در ۱۸ تا ۲۴ ماهگی تمام می‌شود اضطراب جدایی می‌گویند. همانطور که گفتیم اضطراب جدایی در این سن طبیعی است و ممکن است هر کودکی آن را تجربه کند. مانند دیگر تفاوت‌های انسان‌ها، نوزادان نیز در این موضوع متفاوت‌اند. ممکن است برخی از نوزادان اضطراب جدایی را زودتر یا دیرتر تجربه کنند حتی ممکن است بعضی از آن‌ها هرگز دچار اضطراب جدایی نشوند.

اضطراب جدایی چقدر طول می کشد؟

همانطور که گفته شد مدت زمان اضطراب جدایی در کودکان مختلف، متفاوت است اگر والدین برخورد مناسبی با کودک داشته باشند این اضطراب تا حدود دو سالگی طول می‌کشد. در برخی موارد مانند تغییر در مراقبت از کودک، به دنیا آمدن خواهر یا برادر کوچکتر‌، انتقال به مکان جدید یا تنش در خانه نیز ممکن است سبب شود این اضطراب به وجود آید. بعضی از کودکان نیز تا قبل از مدرسه رفتن همچنان با اضطراب جدایی دست و پنجه نرم می‌کنند. دقت کنید اگر سن بچه بیشتر باشد و اضطراب جدایی باعث اختلال در روند زندگی روزمره او – مانند مدرسه رفتن- شود دیگر طبیعی نیست. در این حالت اضطراب جدایی تبدیل به یک اختلال جدی روانشناسی شده است و باید در این مورد با روانشناس مشورت کنید.

کارهای غلط در دوره اضطراب جدایی

معمولا والدین نیز در دوره اضطراب جدایی، هنگام دوری از فرزندشان اضطراب و بی‌قراری را حس می‌کنند اما شرایط زندگی و کار ‌گاهی ایجاب می‌کند که فرزند خود را ترک کنند ما درک می‌کنیم که شما با دیدن بی‌قراری‌های فرزندتان، از ترک کردن او احساس گناه کنید اما باید به خاطر داشته باشید بی‌قراری‌های کودکتان در هنگام دوری از او نشانه خوبی است. این موضوع نشانگر آن است که دلبستگی مناسبی میان شما و فرزندتان شکل گرفته است. یکی از کارهای غلطی که توسط والدین صورت می‌گیرد و بسیار هم رواج دارد ترک کودک در زمانی است که حواسش نیست یا خواب است. لازم است با کودک صحبت کنید و هنگام ترک او ازش خداحافظی کنید و اطمینان دهید که برمی‌گردید. هنگام ترک کردن کودک، خودتان اضطراب نداشته باشید. کودک از اوایل زندگیش احساسات شما را متوجه می‌شود. کودک اضطراب و ناراحتی شما را متوجه می‌شود و خودش نیز مضطرب می‌شود. برخی والدین فراتر رفته و ممکن است بغض کنند. تلاش کنید احساسات و هیجانات خود را در مقابل کودک کنترل کنید.

با اضطراب جدایی چگونه برخورد کنیم؟

در ادامه راهکارهای مناسبی برای رویارویی با اضطراب جدایی را به شما می‌آموزیم:

مراقب کودک

ما به شما پیشنهاد می‌کنیم تا حد امکان خودتان از نوزادتان مراقبت کنید اما ممکن است زمانی مجبور شوید برای سرکار رفتن یا دیگر کارها را، کودکتان را ترک کنید. در صورت امکان کودک را نزد کسی بگذارید که برای کودک آشناست و کودک او را از قبل می‌شناسد. اینگونه کودک کمتر بی‌قراری می شود. اما اگر قصد دارید از پرستار یا مهد کودک کمک بگیرید در ابتدا توجه کنید که مورد را به خوبی بررسی کنید و از وجه‌های مختلف قابل تایید شما باشند.

به طور ناگهانی کودک را ترک نکنید

اگر قصد دارید پس از مدتی به محل کارتان برگردید به طور ناگهانی کودک را ترک نکنید. سعی کنید حداقل دو هفته تا یک ماه زودتر کودک را با شرایط جدید آشنا کنید و فرصت سازگار شدن را به کودک بدهید. بهتر است در ابتدا کودک را برای مدت زمان‌های کوتاه ترک کنید. مثلا پس از یک ساعت برگردید و به کودک نشان دهید که در صورت نبود شما، شما باز هم پیش او بازمی‌گردید.

مراسم خداحافظی داشته باشید

بارها دیده‌ایم که پدر و مادر‌ها برای جلوگیری از گریه کودک، به طور پنهانی او را ترک می‌کند که این کار مناسب نیست. بهتر است همیشه با کودک خود خداحافظی کنید. حتی مراسمی برای خداحافظی ترتیب دهید. اگر بند قبلی را رعایت کرده باشید و به کودک اطمینان داده باشید که همیشه برمی‌گردید کودک در هنگام خداحافظی بهانه نمی‌گیرد و خداحافظی می‌کند.

با کودکتان صحبت کنید

با کودکتان صحبت کنید و توضیح دهید که برای چه کاری از او دور می‌شوید و بهش اطمینان دهید بازخواهید گشت. صحبت با کودک بسیار موثر است. می‌توانید قبل از ترک کودک، با تعریف کردن داستان‌های مرتبط او را برای چنین روزی آماده کنید. کودک تلاش می کند از داستان‌ها الگو برداری کنید لذا بر روی رفتار درست تاکید کنید.

احساسات خود را کنترل کنید

ما به شما حق می‌دهیم که دوری از کودکتان کار سختی است و شما از این اتفاق بسیار آزرده هستید و ممکن است مشاهده گریه کودک شما را نیز به هم بریزد. در اینجور مواقع تلاش کنید احساسات خود را کنترل کنید و در مقابل کودک بغض یا گریه نکنید تا شرایط را برای فرزندتان نیز سخت نکنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دو × 3 =